Čarli Čaplin ostaje upamćen kao jedan od najuticajnijih umjetnika u istoriji filma. Bio je mnogo više od glumca: reditelj, scenarista, producent i kompozitor, autor koji je gotovo u potpunosti kontrolisao svoja djela i stvorio lik koji je postao univerzalni simbol – Skitnicu (The Tramp).
Rođen 1889. godine u Londonu, u siromašnoj porodici, Čaplin je od ranog djetinjstva bio suočen sa teškim životnim okolnostima. Upravo iz tog iskustva izrasla je njegova umjetnost – spoj humora, tuge i društvene kritike. Kao britanski glumac nijemog filma, postigao je svjetsku slavu u Holivudu, koristeći pantomimu i izraz lica da bi ispričao priče koje su razumljive bez riječi, bez obzira na jezik ili kulturu.
Lik Skitnice, sa polucilindrom, štapom i prevelikim cipelama, bio je istovremeno komičan i duboko ljudski. Kroz njega je Čaplin govorio o siromaštvu, nepravdi, otuđenju i dostojanstvu malog čovjeka. Filmovi poput Zlatne groznice, Svjetla velegrada i Moderna vremena danas se smatraju remek-djelima svjetske kinematografije.
Međutim, Čaplinov život nije bio lišen kontroverzi. Njegovi politički stavovi, otvorena kritika kapitalizma i autoritarizma, kao i film Veliki diktator, u kojem je ismijao Adolfa Hitlera, učinili su ga sumnjivim u očima američkih vlasti tokom perioda hladnog rata. Optuživan je za simpatije prema ljevici, a pritisci su kulminirali 1952. godine, kada mu je praktično zabranjen povratak u Sjedinjene Američke Države.
Nakon toga, Čaplin odlazi u egzil i nastanjuje se u Švajcarskoj, gdje provodi ostatak života sa porodicom. Iako udaljen od Holivuda, njegovo stvaralaštvo nije palo u zaborav. Naprotiv, s vremenom je došlo do ponovne valorizacije njegovog rada, a 1972. godine vraćen mu je ugled kada mu je dodijeljen počasni Oskar za izuzetan doprinos filmskoj umjetnosti.
Čarli Čaplin preminuo je 1977. godine, ali njegovo nasljeđe i dalje živi. Njegovi filmovi nastavljaju da inspirišu nove generacije, podsjećajući da smijeh može biti moćno sredstvo borbe protiv nepravde i da prava umjetnost prevazilazi vrijeme, granice i ideologije.
ETOportal/Nataša Goleš