Odluka ministara odbrane Evropske unije da daju “široku podršku” proširenju vojne obuke unutar same Ukrajine, predstavlja strateški zaokret u pristupu evropske bezbjednosne politike. Do sada se obuka ukrajinskih vojnika odvijala uglavnom na teritoriji država članica EU, dok bi novi mandat misije značio direktno prisustvo evropskih vojnih instruktora i savjetnika na ukrajinskom tlu. To nosi snažnu simboliku, ali i realne bezbjednosne rizike, jer u vojno-analitičkom smislu podrazumijeva ulazak EU u zonu potencijalnog konflikta sa Rusijom.
Kaja Kalas, visoka predstavnica EU za spoljnu politiku i bezbjednost, jasno je naglasila da bezbjednosne garancije za Ukrajinu moraju biti “čvrste i vjerodostojne”. To znači da evropski blok ne vidi garancije samo u diplomatskim dokumentima, već i u stvarnom vojnom angažmanu na terenu, uključujući obuku, logističku podršku i savjetodavne misije. Ova odluka ima dvostruku funkciju, jačanje ukrajinske odbrane nakon mogućeg primirja i odvraćanje Rusije od budućih agresivnih akcija.
Paralelno, predsjednik Ukrajine Volodimir Zelenski insistira na hitnom podizanju razgovora o garancijama na nivo državnih lidera, uz ratifikaciju u parlamentima partnerskih zemalja. Vojno gledano, Zelenski teži stvaranju višeslojnog sistema odbrane, kombinacijom domaće proizvodnje, evropskih kapaciteta u oblasti artiljerije i PVO, te američkog naoružanja. Time bi Ukrajina obezbijedila dugoročnu održivost svojih oružanih snaga, čak i bez punopravnog članstva u NATO-u.
Sistemska podrška kroz sankcije Rusiji, korišćenje zamrznutih ruskih sredstava za obnovu, kao i ubrzani proces integracija u EU, prema Zelenskom, predstavljaju treći stub garancija, onaj ekonomsko-politički. Iz ugla vojno-strateške analize, jasno je da Ukrajina gradi model “zamjenskog NATO-a”, kroz mrežu bilateralnih i multilateralnih garancija koje bi omogućile brzu reakciju u slučaju nove ruske ofanzive.
U konačnici, evropska odluka o obuci vojske u Ukrajini nosi karakter strateškog odvraćanja. Iako formalno ne znači raspoređivanje borbenih trupa, prisustvo instruktora EU u ratnoj zoni moglo bi postati tačka eskalacije ukoliko Rusija ocijeni da se prelazi “crvena linija”. To otvara novu fazu evropskog angažmana, gdje se politika odbrane sve više izjednačava sa politikom sigurnosnog identiteta EU.
ETOportal / V.M.