Naučnici su uz pomoć teleskopa James Webb, koji gleda kroz ogromne svemirske udaljenosti unazad u prošlost, posmatrali galaksiju JADES-GS-z13-1, kako je izgledala gotovo 330 miliona godina nakon događaja Velikog praska, koji je doveo do nastanka svemira.
Procjenjuje se da je svemir nastao prije otprilike 13,8 milijardi godina, dok je Zemlja, u poređenju, stara gotovo 4,5 milijardi godina, prenosi Reuters.
„U JADES-GS-z13-1, Webb je potvrdio jednu od najudaljenijih galaksija poznatih do sada“, rekao je astrofizičar Yoris Witstok iz Centra za svemirsku zoru Univerziteta u Kopenhagenu.
Smatra se da je svemir doživio brzo i eksponencijalno širenje u djeliću sekunde nakon Velikog praska. Nakon što se dovoljno ohladio, nastao je period nazvan svemirsko mračno doba, tokom kojeg je mladi univerzum bio obavijen gustom maglom od vodikovog plina u električno neutralnom stanju. Uslijedila je takozvana epoha rejonizacije, kada je svemir prvi put počeo da sija. Naučnici su sada dokazali da je JADES-GS-z13-1, jedna od najranijih poznatih galaksija, izvršila prelazak u ovu epohu.
„Za razliku od bilo koje druge slično udaljene galaksije, ona pokazuje vrlo jasan, izdajnički potpis koji sugerira da galaksija sadrži izuzetno moćan izvor energetskog ultraljubičastog zračenja i da je neočekivano rano počela rejonizaciju“, rekao je Witstok.
Vrijeme kada su se u svemiru formirale prve zvijezde, crne rupe i galaksije naziva se svemirska zora. Tokom tog vremena, ultraljubičasto zračenje koje su emitirale prve zvijezde izmijenilo je neutralni gas vodika u procesu koji se naziva rejonizacija i omogućilo da ultraljubičasta svjetlost pobjegne, otkrivajući „svjetla“ u svemiru.
„Svemir je, nakon Velikog praska, bio supa od vodika, helija i tamne materije, koja se polako hladila. Na kraju je univerzum bio u stanju u kojem je bio potpuno neproziran za energično ultraljubičasto zračenje. Vodik je lebdio okolo u neutralnom stanju, što znači da je svaki mali atom vodika imao vezan elektron za njega“, objasnio je Kevin Hainline sa Univerziteta u Arizoni.
Istraživači su rekli da svjetlost koju je Webb otkrio u ovoj galaksiji možda potiče od snažnog formiranja zvijezda u jezgru galaksije, prisustva rastuće supermasivne crne rupe u galaktičkom jezgru, koja nasilno troši okolni materijal, ili kombinacije oba faktora.
Ova galaksija je široka oko 230 svjetlosnih godina, nekoliko stotina puta manja od Mliječnog puta.