Nedavna istraživanja ukazuju da je vrsta morskog ježa Diadema africanum, koja naseljava vode Kanarskih ostrva, pred izumiranjem. Masovni pomor ove populacije zabilježen je u periodu 2022–2023. godine.
Morski ježevi su mali, ali imaju ogroman ekološki značaj. Hraneći se brzorastućim morskim algama, oni pomažu u održavanju stenovitih grebena otvorenim za korale, koraste alge i raznovrsni morski život. Njihovo prisustvo omogućava očuvanje ekološke ravnoteže, dok njihov nestanak ili prekomjerna brojnost može drastično promijeniti morski pejzaž.
Studija objavljena u časopisu Frontiers in Marine Science otkriva da je nepoznata pandemija, koja je masovno uništavala morske ježeve širom svijeta, pogodila i Kanarska ostrva. Posljedice po morske ekosisteme još nisu u potpunosti poznate, ali prema prvim nalazima, efekti su duboki.
Pandemija kod ove vrste morskih ježeva prvi put je zabilježena 2008. godine na Kanarskim ostrvima. Patogen koji izaziva bolest još nije precizno identifikovan, ali masovno izumiranje ove populacije prijavljeno je i u vodama Kariba i zapadnog Indijskog okeana.
Vrsta morskog ježa sa dugim bodljama, koja naseljava Kanarska ostrva, doživjela je gotovo potpuni kolaps populacije, sa gubicima većim od 99 odsto. Na Tenerifima je smanjenje populacije zabilježeno u iznosu od oko 99,7 odsto, dok je na Madeiri pad iznosio oko 90 odsto.
Masovno izumiranje ove vrste zabilježeno je i u Crvenom moru, Mediteranu, na Karibima i u zapadnom Indijskom okeanu.
„Tokom istraživanja od 2021. godine, primijetili smo zabrinjavajuće rezultate koji ukazuju na rapidan nestanak ove vrste. Morski ježevi su poznati kao inženjeri ekosistema: kontroliraju rast algi, razgrađuju organsku materiju i predstavljaju hranu brojnim predatorima“, istakao je Huan Kano, istraživač na Univerzitetu La Laguna.
Ova vrsta ježa je ključna za održavanje rasta korala i stabilnost ekosistema. Na Karibima je, međutim, zabilježeno značajno smanjenje koralnog pokrivača.
„Još uvijek ne možemo sa sigurnošću tvrditi koji patogen uzrokuje izumiranja. Masovni slučajevi smrtnosti roda Diadema u drugim dijelovima svijeta povezani su sa jednoćelijskim parazitima iz roda Philaster. Prethodna izumiranja na Kanarskim ostrvima bila su povezana sa amebama poput Neoparamoeba branchiphila i nastupala su nakon jakih južnih struja i neobične aktivnosti talasa, slično onome što smo zabilježili 2022. godine“, pojašnjava Kano.
Bez potvrđene identifikacije uzročnika, nije moguće sa sigurnošću odrediti da li je bolest stigla sa Kariba morskim strujama ili brodovima, niti da li klimatske promjene imaju ključnu ulogu.
„Još uvijek ne znamo kako će se pandemija razvijati. Za sada se čini da nije pogodila populacije Diadema u jugoistočnoj Aziji i Australiji, što je ohrabrujuće, ali ne možemo isključiti mogućnost da se bolest ponovo pojavi i proširi“, dodaje Huan Kano.