Savjet bezbjednosti Ujedinjenih nacija sazvao je hitnu sjednicu kako bi razmotrio nedavno priznanje nezavisnosti Somalilenda od strane Izraela, prve takve odluke u svijetu, što je izazvalo snažne reakcije u međunarodnoj zajednici i otvorilo kompleksna pitanja u oblasti međunarodnog prava, suvereniteta država i regionalne stabilnosti.
Izrael je 26. decembra 2025. godine formalno priznao Somalilend kao nezavisnu i suverenu državu, čime je postao prva članica Ujedinjenih nacija koja je dala takvo priznanje području koje je još od 1991. godine, kada se otcijepilo od Somalije nakon građanskog rata, pokušavalo steći međunarodno priznanje bez uspjeha. Izraelska vlada je u saopštenju navela da namjerava razvijati bilateralnu saradnju sa Somalilendom na poljima ekonomije, poljoprivrede, zdravstva i tehnologije, te da je ovaj korak u „duhu Abrahamskih sporazuma“.
Međunarodna zajednica je reagovala gotovo jednoglasno protiv ove odluke, ističući ozbiljne implikacije za međunarodno pravo, dok je vlada Somalije priznanje osudila kao „ilegalan čin agresije“ i direktno miješanje u svoj unutrašnji suverenitet. Regionalne i međunarodne organizacije, uključujući Afričku uniju i Organizaciju islamske saradnje, izrazile su snažnu osudu i naglasile da unilateralna priznanja narušavaju principe teritorijalnog integriteta i suvereniteta država utvrđene Poveljom Ujedinjenih nacija i drugim međunarodnim pravnim instrumentima. Mnoge države, posebno iz arapskog svijeta i Afrike, kao i Evropska unija, istakle su da priznanje Somalilenda predstavlja opasan presedan i potencijalno može destabilizovati regiju Roga Afrike i šire geopolitičke odnose. U međunarodnom pravu priznanje jedne teritorije kao suverene države tradicionalno podrazumijeva poštovanje suvereniteta matične države, kao i konsenzusa međunarodne zajednice, a dosad nijedna država članica UN-a nije ranije priznala Somalilend uprkos njegovoj dugogodišnjoj autonomiji i stabilnoj unutrašnjoj upravi.
Eksperti upozoravaju da ovakav unilateralni priznan potez može podstaći druge teritorijalne separatističke pokrete širom svijeta da traže priznanja bez šireg međunarodnog konsenzusa, što može potkopati načela teritorijalnog integriteta, staviti pod pritisak organizacije poput UN i regionalne blokove da promijene svoje pristupe pitanjima secesije i priznanja država.
Priznanje Somalilenda od strane Izraela označava važnu prekretnicu u savremenoj međunarodnoj politici, ali i otvara niz pravnih i diplomatskih pitanja o legitimnosti takvih činova unutar postojećeg međunarodnog pravnog okvira, dok veliki broj država i međunarodnih organizacija vidi ovaj korak kao prijetnju suverenitetu, regionalnoj stabilnosti i međunarodnim normama koje regulišu pitanja državnosti i priznanja.
ETOportal / V.M.