Predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen boravila je protekle sedmice u višednevnoj posjeti zemljama Zapadnog Balkana – Srbiji, Bosni i Hercegovini, Crnoj Gori, Sjevernoj Makedoniji i Kosovu. Tokom obilaska regiona, Fon der Lajen se sastala sa najvišim državnim zvaničnicima, među kojima su bili predsjednici i premijeri pomenutih zemalja, a glavne teme razgovora odnosile su se na evropski put regiona, ekonomski investicioni plan i vladavinu prava.
Njena posjeta privukla je veliku pažnju medija širom Balkana, koji su na različite načine interpretirali poruke koje stižu iz Brisela. Dok su pojedini naglasili snažnu podršku Evropske unije evropskoj perspektivi regiona, drugi su istakli poruku da napredak ka članstvu mora biti zasnovan na konkretnim reformama i usklađivanju sa zajedničkim evropskim vrijednostima.
Naglasak na reformama i evropskom putu
Regionalni mediji su uglavnom izvještavali da je Fon der Lajen tokom posjete naglašavala važnost sprovođenja reformi u oblasti vladavine prava, borbe protiv korupcije, jačanja nezavisnosti pravosuđa i slobode medija.
Poruke iz Brisela, kako se navodi, bile su jasne – države Zapadnog Balkana imaju punu podršku EU, ali se napredak mjeri rezultatima, a ne obećanjima.
Posebno je istaknuto da će nova faza Ekonomskog i investicionog plana Evropske unije donijeti značajna sredstva za razvoj infrastrukture, zelene tranzicije i digitalizacije, ali uz uslov transparentnosti i dobrog upravljanja.
Reakcije i ton medijskog izvještavanja
Mediji iz različitih zemalja regiona imali su nijansirane pristupe izvještavanju o ovoj posjeti.
U Crnoj Gori, naglasak je stavljen na poruku podrške evropskom putu i potrebu političke stabilnosti kako bi se ubrzali pregovori sa EU.
U Bosni i Hercegovini, pažnja je bila usmjerena na pitanje ustavnih i izbornh reformi, dok su u Sjevernoj Makedoniji i na Kosovu mediji fokusirali izvještaje na dijalog, regionalnu saradnju i ekonomske projekte.
Iako su tonovi izvještavanja različiti, zajednički imenitelj većine tekstova bio je očekivanje da posjeta Fon der Lajen donese novi impuls evropskoj integraciji regiona i obnovi povjerenje u proces proširenja.
Kritički osvrti i širi kontekst
Dio regionalnih komentatora ukazao je i na potrebu većeg angažmana EU u podršci lokalnim reformskim procesima. U pojedinim analizama se navodi da posjete visokih evropskih zvaničnika imaju značajan simbolički efekat, ali da je za konkretan napredak neophodno praćenje sprovođenja dogovorenih obaveza i mjerljivih rezultata u praksi.
Uprkos određenom skepticizmu, većina medija u regionu složila se da je dolazak Ursule fon der Lajen važan politički signal da Zapadni Balkan ostaje dio evropske agende i da vrata Unije nijesu zatvorena.
„Šta ostaje poslije posjete?“
Posjeta predsjednice Evropske komisije Ursula fon der Lajen bila je važan podsjetnik na strateški značaj Zapadnog Balkana za Evropsku uniju. Regionalni mediji prepoznali su njene poruke kao poziv na konkretne rezultate u sprovođenju reformi, jačanje institucija i produbljivanje saradnje sa Briselom.
Iako tonovi izvještavanja variraju od zemlje do zemlje, u većini se osjeća očekivanje da bi nova evropska dinamika mogla otvoriti prostor za realan napredak, pod uslovom da i region preuzme punu odgovornost za sprovođenje evropskih vrijednosti u praksi.
Nakon brojnih poruka podrške i obećanja iz Brisela, ostaje pitanje – da li će region ovaj put zaista iskoristiti priliku koja mu se pruža, ili će evropska vrata i dalje ostati samo odškrinuta?
ETOportal/Nataša Goleš