Uvođenje Sistema ulaska i izlaska iz zemalja Evropske unije (EES) već izaziva značajne gužve na aerodromima, a situacija bi tokom predstojećih praznika mogla dodatno da se pogorša.
Međunarodni savjet aerodroma (Airports Council International – ACI), sa sjedištem u Briselu, pozvao je na hitnu reviziju EES sistema, čija je postepena primjena širom Evrope započela u oktobru, piše Independent.
Tokom šestomjesečne prelazne faze, državljani trećih zemalja i dalje prolaze standardnu pasošku kontrolu sa pečatiranjem dokumenata, ali EES dodatno podrazumijeva registraciju otisaka prstiju i biometrijsku fotografiju lica. Kako bi ubrzali proces, mnogi aerodromi instalirali su specijalne samouslužne aparate za registraciju putnika.
Trenutno je samo deset odsto putnika obavezno da prođe kroz digitalnu registraciju, ali će se taj procenat od 9. januara 2026. godine povećati na 35 odsto.
Generalni direktor ACI Evropa, Olivije Jankovec, upozorio je da problemi već sada ozbiljno utiču na funkcionisanje aerodroma.
– Značajna nelagodnost već se nanosi putnicima, a rad aerodroma je poremećen, iako je prag za registraciju državljana trećih zemalja trenutno postavljen na svega 10 odsto – kazao je Jankovec.
On je naglasio da bi povećanje tog praga na 35 odsto, ukoliko se operativni problemi ne otklone u narednim sedmicama, moglo dovesti do ozbiljnih zagušenja, sistemskih poremećaja, pa čak i bezbjednosnih rizika.
– EES ne smije značiti haos za putnike i nered na našim aerodromima – poručio je Jankovec.
Iz ACI-ja navode da se najteže posljedice primjene EES-a trenutno osjećaju na aerodromima u Francuskoj, Njemačkoj, Grčkoj, Islandu, Italiji, Portugalu i Španiji, te pozivaju na usporavanje dinamike uvođenja sistema, čija bi puna primjena trebalo da bude završena do 9. aprila 2026. godine.
Među ključnim problemima u primjeni EES-a ističu se česti prekidi rada sistema, tehničke poteškoće u konfiguraciji i dostupnosti samouslužnih aparata, nepostojanje efikasne aplikacije za prethodnu registraciju putnika, kao i nedovoljan broj graničnih policajaca na aerodromima.
Sa druge strane, portparol Evropske komisije saopštio je da je EES sistem uspješno pokrenut u državama članicama kroz postepeni pristup od 12. oktobra 2025. godine.
– Od početka, sistem je u velikoj mjeri funkcionisao bez problema, a početni izazovi, koji su uobičajeni za nove sisteme, efikasno su riješeni. Države članice su premašile početni prag registracije od 10 odsto, pa čak i naredni, tako da je već registrovano više od 50 odsto procijenjenog broja dolazaka – navodi se u saopštenju.
Evropska komisija ističe da do sada nijedan značajan red na spoljnim granicama Šengenskog prostora nije direktno povezan sa EES-om, osim u ograničenim slučajevima u kojima je zabilježeno blago povećanje vremena obrade putnika na pojedinim aerodromima.
ETOportal