Udarci glavom u fudbalu predstavljaju uobičajeni element igre, posebno pri izvođenju kornera, centaršutova ili u situacijama kada igrač pokušava da kontrolom lopte utiče na igru. Ipak, sve veći broj istraživanja ukazuje na to da čak i „normalni“ udarci glavom mogu dugoročno štetiti zdravlju sportista.
Kratkoročne posljedice
Odmah nakon udarca glavom, sportisti mogu osjetiti vrtoglavicu, mučninu, glavobolju, konfuziju ili privremeni gubitak ravnoteže. U težim slučajevima dolazi do kontuzije mozga (commotio cerebri) ili čak potresa mozga (concussion), koji zahtijeva hitnu medicinsku procjenu i odmor.
Dugoročne posljedice
Ponavljani udarci glavom, čak i oni koji ne izazivaju trenutnu povredu, mogu dovesti do hroničnih problema. Studije pokazuju povećan rizik od:
-
hronične traumatske encefalopatije (CTE)
-
problema sa memorijom i pažnjom
-
depresije i anksioznih poremećaja
-
povećanog rizika od Parkinsonove bolesti i drugih neurodegenerativnih oboljenja
Primjeri iz profesionalnog fudbala
Poznati slučajevi uključuju igrače poput Nestora Kanta, bivšeg profesionalnog fudbalera iz Engleske, koji je u kasnijoj fazi karijere razvio ozbiljne neurološke probleme zbog učestalih udaraca glavom. Takođe, istraživanja u SAD i Skandinaviji su pokazala da bivši profesionalni igrači, naročito oni koji su često izvodili udarce glavom, imaju značajno veću učestalost hroničnih neuroloških problema u odnosu na populaciju koja nije bila izložena sličnim udarcima.
Preporuke za prevenciju i zaštitu
-
Ograničavanje treninga udaraca glavom kod mladih igrača, posebno ispod 16 godina.
-
Edukacija trenera i medicinskog osoblja o ranoj detekciji kontuzija i potresa mozga.
-
Praćenje i bilježenje svih udaraca glavom tokom karijere kako bi se procijenio rizik.
-
Primjena odgovarajuće tehnike udarca glavom i korišćenje zaštitnih kaciga u treninzima, gdje je to primjenjivo.
Udarci glavom su neizbježan dio fudbala, ali pažnja prema učestalosti, tehnici i zdravlju sportista može znatno smanjiti rizik od dugoročnih oštećenja.
ETOportl/Sport