Bivši francuski predsjednik Nikola Sarkozi počeće da izdržava petogodišnju zatvorsku kaznu 21. oktobra u zatvoru La Santé u Parizu, po presudi za kriminalnu zavjeru i nezakonito finansiranje predsjedničke kampanje iz Libije, javili su Rojters i RTL.
Ova odluka predstavlja istorijski presedan, Sarkozi je prvi bivši predsjednik Francuske u modernoj istoriji koji će fizički ući u zatvor nakon što je osuđen za korupciju i nezakonite političke donacije. Francuski sud je 25. septembra proglasio Sarkozija krivim zbog pokušaja prikupljanja novca iz Libije, tokom režima pokojnog lidera Moamera el Gadafija, kako bi finansirao svoju predsjedničku kampanju 2007. godine. Sud je istakao „izuzetnu ozbiljnost slučaja“ i odlučio da kazna bude odmah izvršna, bez čekanja žalbenog postupka. Pored zatvorske kazne, Sarkoziju je izrečena i novčana kazna od 100.000 eura, kao i zabrana obavljanja javnih funkcija u trajanju od pet godina.
Kancelarija finansijskog tužioca u Parizu saopštila je da ne može ni da potvrdi ni da demantuje izvještaje o tačnom datumu upućivanja u zatvor, ali više izvora iz francuskih medija navodi 21. oktobar kao dan kada će bivši predsjednik zvanično početi izdržavanje kazne.
Presuda je izazvala snažne reakcije u Francuskoj. Jedan dio javnosti i političkih analitičara smatra da je riječ o trijumfu pravde i dokaz da institucije mogu funkcionisati nezavisno od političke moći. Drugi dio, naročito Sarkozijevi pristalice, ocjenjuju da je slučaj politički motivisan i da mu nije pružena puna pravna zaštita tokom procesa.
Sarkozi, koji uporno tvrdi da je nevin, najavio je žalbu, ali ona ne odlaže izvršenje presude.
Ovo je treći put da je bivši francuski predsjednik osuđen u krivičnom postupku. Ranije je bio proglašen krivim u slučajevima „korupcije i trgovine uticajem“ te nezakonite upotrebe fondova u kampanji poznatoj kao afera Bygmalion.
Ipak, afera „Libija“ se smatra najtežom, jer uključuje međunarodni novac, bivši režim u Tripoliju i optužbe o kupovini političkog uticaja na najvišem nivou francuske vlasti.
Ovaj slučaj pokazuje da čak i najmoćniji političari mogu odgovarati pred zakonom, ali i otvara dilemu o granici između pravde i političke odmazde. Slučaj Sarkozi bi mogao imati dugoročne posljedice po francuski politički sistem, posebno u pogledu povjerenja građana u institucije i transparentnosti izborne finansijske prakse. Za mnoge u Evropi, ovaj proces je upozorenje da era netransparentnih kampanja i tajnih dogovora sa stranim režimima mora biti definitivno okončana.
Bez obzira na ishod žalbe, činjenica da će nekadašnji predsjednik Francuske završiti iza rešetaka ostaje istorijski događaj koji mijenja percepciju političke odgovornosti u Evropi. Sarkozijev pad sa vrha vlasti do zatvorske ćelije postao je simbol urušavanja povjerenja u političke elite i svojevrsna lekcija da, makar ponekad, zakon uistinu vrijedi za sve.
ETOportal / V.M.
