Prema najnovijem izvještaju Evropske komisije o napretku država kandidata za članstvo u Evropskoj uniji, Crna Gora je ostvarila najveći napredak na evropskom putu među zemljama Zapadnog Balkana u proteklih godinu dana. U izvještaju se navodi da je proces proširenja u cjelini ubrzan i da sada napreduje brže nego u prethodnih 15 godina, ali da Crna Gora prednjači zahvaljujući jasno izraženoj političkoj volji i sprovođenju reformi u ključnim oblastima.
Evropska komisija posebno je pohvalila posvećenost crnogorskih vlasti strateškom cilju evropskih integracija, što je, kako se navodi, rezultiralo „opipljivim reformskim rezultatima“. Crna Gora je do sada otvorila svih 33 pregovaračka poglavlja, dok je sedam privremeno zatvorila, čime je zadržala status najnaprednije države kandidata u regionu.
Prema ocjeni Brisela, reforme u oblasti pravosuđa sprovedene tokom 2024. godine dale su prve pozitivne rezultate. Evropska komisija navodi da je „pravni okvir unaprijeđen kako bi se osigurala nezavisnost, nepristrasnost i odgovornost sudstva“. Takođe, istaknuto je da je Crna Gora ostvarila napredak u borbi protiv korupcije, jačanju institucionalnog integriteta, te da su zabilježena poboljšanja u slobodi izražavanja, pluralizmu i medijskim slobodama.
U izvještaju se navodi i da je Crna Gora ostvarila značajan napredak u borbi protiv pranja novca i finansiranja terorizma, kao i u sprovođenju akcionih planova za Šengen. Posebno je pohvaljeno učešće države u evropskim ekonomskim strukturama , uključujući ulazak u Jedinstveno područje plaćanja u evrima (SEPA), čime je omogućeno jednostavnije i jeftinije slanje novca između Crne Gore i 40 država Evrope. Primjena SEPA sistema počela je u oktobru 2025. godine i predstavlja važan korak u finansijskom povezivanju Crne Gore sa tržištem Evropske unije.
Pored toga, Crna Gora je pozvana da se 1. novembra pridruži Konvenciji o zajedničkom tranzitu, što će dodatno ubrzati prekogranično kretanje robe i povećati konkurentnost privrede. Kao priznanje za napredak u reformama, Evropska unija je Crnoj Gori odobrila i sredstva u okviru druge runde Plana rasta, nakon što je zemlja ispunila 30 uslova iz Reformske agende.
Za razliku od Crne Gore, u izvještaju su Srbija i Bosna i Hercegovina upozorene na rizike zarobljavanja države i sporo napredovanje u borbi protiv korupcije. Evropska komisija je naglasila da korupcija i dalje predstavlja „značajan izazov koji zemlje u procesu proširenja moraju prioritetno riješiti“.
Zaključno, Evropska komisija ističe da je Crna Gora primjer zemlje koja, uprkos političkim izazovima, pokazuje institucionalnu zrelost i spremnost da ubrza svoj put ka punopravnom članstvu u Evropskoj uniji. Očekuje se da će Brisel u narednom periodu posebno pratiti dosljednu implementaciju reformi u pravosuđu i borbi protiv korupcije, ali i održavanje stabilnog političkog konsenzusa o evropskom kursu zemlje.
ETOportal / V.M.
