Najavljene izmjene i dopune Zakona o javnim okupljanjima, kojima se predviđa pooštravanje sankcija za neprijavljene proteste i blokade saobraćajnica, otvaraju kompleksno pravno pitanje uspostavljanja ravnoteže između ustavom zagarantovanog prava na slobodno okupljanje i obaveze države da zaštiti prava drugih građana na slobodno kretanje, rad i nesmetano funkcionisanje javnih službi.
U tom kontekstu, advokat Miloš Vukčević ukazuje da zakonodavna rješenja moraju biti zasnovana na principu proporcionalnosti, koji podrazumijeva da svako ograničenje osnovnih prava mora biti nužno, opravdano i srazmjerno legitimnom cilju, u skladu sa Ustavom Crne Gore i Evropskom konvencijom o ljudskim pravima. Vukčević podsjeća da praksa Evropskog suda za ljudska prava dozvoljava održavanje javnih okupljanja i na saobraćajnicama, uključujući i privremeno ometanje saobraćaja, ali jasno povlači granicu u slučajevima dugotrajnih i potpunih blokada magistralnih puteva koje onemogućavaju prolaz vozila hitne pomoći, ugrožavaju pravo na rad i narušavaju osnovne slobode drugih građana. U takvim okolnostima, prema njegovoj ocjeni, država ima pravni osnov da ograniči ili zabrani ovakva okupljanja, kao i da sankcioniše njihove organizatore, ali isključivo kroz individualnu procjenu svakog konkretnog slučaja.
Advokat Vukčević zaključuje da bi svaka apsolutna i blanketna zabrana javnih okupljanja na saobraćajnicama bila protivna Ustavu i Evropskoj konvenciji o ljudskim pravima, jer ne bi ispunjavala kriterijum proporcionalnosti, te da predložene zakonske izmjene predstavljaju svojevrstan test pravne zrelosti zakonodavca, koji mora istovremeno obezbijediti javni red i saobraćajnu bezbjednost, ali i sačuvati suštinu prava na slobodno okupljanje kao temeljnog demokratskog prava.
ETOportal / V.M.
