Vlada Crne Gore usvojila je Prijedlog zakona o visokom obrazovanju, čije usvajanje studenti očekuju još od 2018. godine. Na potezu je Skupština, koja treba da potvrdi akt za koji mnogi tvrde da predstavlja ključnu prekretnicu u uređenju visokog obrazovanja.
Iz Ministarstva prosvjete, nauke i inovacija poručuju da se ovim zakonom postavljaju temelji savremenog, pravednog i međunarodno prepoznatljivog sistema visokog obrazovanja, usklađenog sa evropskim standardima i strateškim ciljevima države.
Predlog zakona donosi značajne novine:
-Osnovne studije – traju tri godine (180 ECTS), uz obaveznu praktičnu nastavu od najmanje 30 ECTS.
-Postdiplomske studije – mogu biti specijalističke (jedna godina, 60 ECTS) ili master (jedna godina – 60 ECTS, ili dvije godine – 120 ECTS).
-Doktorske studije – traju tri godine (180 ECTS), samo u akademskoj formi.
-Integrisani programi – u trajanju od 300 ili 360 ECTS.
Posebno je važno prelazno rješenje za studente dvogodišnjih mastera: poslije prve godine, uz položenih 60 ECTS, mogu dobiti diplomu VII-1 nivoa (240 ECTS) i na taj način konkurisati na tržištu rada.
Za studente koji su već upisali dvogodišnje mastere (120 ECTS), predviđeno je da im se, na zahtjev, može izdati diploma specijalističkih studija (60 ECTS), ukoliko su položili obaveze iz prve godine. Studenti osnovnih i postdiplomskih studija na javnim ustanovama nastavljaju da studiraju besplatno, dok se studenti sa invaliditetom i pripadnici RE populacije oslobađaju plaćanja i na privatnim fakultetima, uz podršku države.
Iz Studentskog parlamenta podsjećaju da su četiri generacije studenata bile taoci zastarjelog modela 3+2+3, koji je proizvodio “nekvalifikovane” bachelor diplomce i “prekvalifikovane” mastere. Oni pozdravljaju prelazno rješenje, ali upozoravaju da će bojkotovati nastavu od početka oktobra ukoliko Skupština ne usvoji zakon do kraja septembra. Plan bojkota podrazumijeva postepeno obustavljanje nastave, najprije jedan dan, zatim dva, tri i tako dalje.
Propisi za sprovođenje zakona treba da budu doneseni u roku od godinu dana, dok su ustanove dužne da usklade rad i organizaciju najkasnije 15 mjeseci od stupanja zakona na snagu.
Novi zakon o visokom obrazovanju, ukoliko bude usvojen u Skupštini, donosi fleksibilnije modele studiranja, veće šanse za zapošljavanje nakon bachelor i master studija, kao i pravnu sigurnost generacijama koje su godinama čekale reformu.
ETOportal / V.M.
