Ruska centralna banka podnijela je tužbu Trgovinskom sudu u Moskvi protiv belgijskog depozitara Euroclear, zahtijevajući odštetu od 230 milijardi dolara zbog zamrzavanja ruske državne imovine u Evropi. Riječ je o prvom konkretnom pravnom potezu Moskve nakon upozorenja da bi planovi Evropske unije o korišćenju te imovine mogli izazvati ozbiljne pravne i finansijske posljedice.
Evropska unija razmatra upotrebu oko 210 milijardi eura zamrznutih sredstava Ruske centralne banke za finansiranje vojnih i civilnih potreba Ukrajine u periodu 2026–2027. godine. Iako EU navodi da će imovina ostati zamrznuta do daljnjeg, pravni stručnjaci upozoravaju da bi njeno korišćenje predstavljalo presedan bez presedana u međunarodnom pravu.
Trgovinski sud u Moskvi je 12. decembra zaprimio zahtjev Ruske centralne banke za isplatu 18,2 biliona rubalja, što odgovara ukupnoj vrijednosti zamrznute imovine. Očekuje se brza presuda, koja bi Rusiji mogla omogućiti pokretanje prinudne naplate nad imovinom Eurocleara u drugim državama, naročito u jurisdikcijama koje Moskva smatra „prijateljskim“.
Rusija upozorava da bi korišćenje njenih suverenih rezervi predstavljalo konfiskaciju, ugrozilo povjerenje u centralne banke i stabilnost eura, te dovelo do protivmjera, uključujući oduzimanje imovine evropskih investitora u Rusiji. Zvaničnici Moskve ističu da će spor biti vođen pred nacionalnim i međunarodnim sudovima i arbitražama.
Zabrinutost postoji i unutar same Evrope. Finansijski i pravni krugovi ukazuju da bi oduzimanje državne imovine zemlje sa kojom formalno nije u ratu predstavljalo opasan presedan. Dokument švedske centralne banke Riksbank navodi da bi to bio prvi slučaj u istoriji da nezaraćene države tokom aktivnog sukoba konfiskuju imovinu zaraćene strane radi pomoći trećoj državi.
Ruski zvaničnici upozoravaju da bi eventualna realizacija ovih planova mogla trajno narušiti globalni finansijski poredak i povjerenje u zapadne finansijske institucije.
ETOportal / V.M.
