Kina je nedavno testirala novo visokoenergetsko mikrotalasno oružje (HPM), koje neki porede sa razornim laserom iz „Ratova zijezda“. Prema izveštajima, ovaj sistem može ciljati satelite na udaljenosti većoj od 1.800 kilometara, a njegova efikasnost i nevidljivost mogli bi potpuno promijeniti savremene vojne strategije.
Oružje inspirisano naučnom fantastikom?
Tokom 2024. godine, kineski naučnici izveli su kontrolisani test koristeći sedam visokoenergetskih mikrotalasnih predajnika. Ovi predajnici su simultano usmjerili svoje zrake, postigavši preciznost sinhronizacije od 170 pikosekundi, što je preciznost koja nadmašuje čak i atomske satove korišćene u GPS sistemima.
Testiranje je obavljeno u zapadnoj Kini, ali tačna lokacija ostaje poverljiva. Sinhronizacija zraka postignuta je pomoću optičkih kablova, omogućavajući prilagođavanje u realnom vremenu, čime se postigla precizna konvergencija pojedinačnih zraka u jedan snažan super-zrak.
Prednosti visokoenergetskih mikrotalasa
Prema izveštaju objavljenom u novembru 2024. godine u South China Morning Post, ovo oružje bi moglo onesposobiti satelite bez ostavljanja fizičkih tragova. Za razliku od klasičnih protiv-satelitskih raketa, koje prilikom uništavanja ciljeva stvaraju opasne oblake svemirskog otpada, mikrotalasni zraci samo onesposobljavaju satelite, ostavljajući ih beskorisnima, ali bez fizičkog uništenja.
Ovo oružje može trajno oštetiti elektronske komponente satelita, što ga čini potencijalnim alatom za ometanje GPS navigacije, komunikacije i vojnih nadzornih satelita. Za razliku od tradicionalnih metoda ometanja radio-signala, koje su privremene i reverzibilne, visokoenergetski mikrotalasni zraci mogu dovesti do trajnog onesposobljavanja satelita.
Kineska prednost: Oružje bez svemirskog otpada
Glavne prednosti ovog sistema uključuju:
- Uništenje bez stvaranja svemirskog otpada – Za razliku od kineske SC-19 protiv-satelitske rakete, koja ostavlja destruktivne fragmente u orbiti, HPM oružje onesposobljava satelite bez fizičkog uništenja, što bi moglo značajno smanjiti rizik od stvaranja opasnog svemirskog otpada.
- Nevidljiv napad – Budući da ne uključuje lansiranje projektila, napad sa HPM oružjem može proći neopaženo, što otežava identifikaciju napadača i može otežati globalnu reakciju.
Strateški resurs u ratovanju
Prema izveštaju The Defense Post, kombinovana snaga mikrotalasnog zraka premašuje snagu pojedinačnih predajnika, omogućavajući veći domet i jači efekat. Ovo oružje ne samo da može onesposobiti GPS sisteme i špijunske satelite, već bi moglo drastično promijeniti tok ratovanja, jer bi napadi na satelitske mreže mogli da se izvrše tiho i iznenada.
Nova trka u svemiru
Kina već decenijama razvija strategije za suprotstavljanje američkoj dominaciji u svemiru. Tradicionalni protiv-satelitski projektili, poput SC-19, mogu uništiti satelite, ali su skupi i lako uočljivi. Sa druge strane, HPM oružje omogućava precizne napade koji ostavljaju minimalne fizičke tragove i mogu biti izvedeni neprimijetno.
Iako je tehnologija u fazi testiranja, američko Ratno vazduhoplovstvo već je izvijestilo da kineske svemirske snage prolaze obuku za upotrebu ovih sistema. Međutim, za upotrebu HPM oružja u ofanzivnim operacijama bila bi potrebna dozvola Centralne vojne komisije Kine, što znači da se ovo oružje tretira kao strateški resurs.
Izazovi primene visokoenergetskog mikrotalasnog oružja
Iako ovo oružje zvuči izuzetno moćno, postoje brojne tehničke prepreke koje bi mogle usporiti njegovu široku primenu:
- Velika potrošnja energije – Potrebno je energetski izvor u gigavatima za efikasno uništavanje satelita, što je trenutno teško ostvariti.
- Preciznost ciljanog napada – Iako su laboratorijski testovi pokazali izuzetnu preciznost, mogu se pojaviti nepredviđene greške u stvarnim uslovima ratovanja.
- Gubitak energije na velikim udaljenostima – Iako kineski naučnici tvrde da su smanjili gubitak energije, efikasnost sistema u realnim ratnim uslovima i dalje ostaje neizvesna.
Budućnost mikrotalasnog oružja
Kina je na dobrom putu da razvije funkcionalnu tehnologiju visokoenergetskih mikrotalasa, ali puno zavisi od prevazilaženja tehničkih i energetski zahtjevnih izazova. Ako uspiju da povećaju izlaznu snagu ovog sistema, svijet bi mogao ući u novu eru ratovanja, u kojoj bi satelitske mreže mogle biti tiho onesposobljene, pre nego što iko primijeti da su pod napadom.