U političkom i javnom prostoru Crne Gore ponovo je otvorena polemika o sadržaju i dometima sporazuma o saradnji potpisanog 2011. godine između tada vladajuće partije i partnera iz Ruske Federacije. Dokument, koji je ovih dana dostavljen Skupštini, postao je predmet suprotstavljenih interpretacija vlasti i opozicije, uz širi kontekst evropskih integracija i spoljnopolitičkog usmjerenja države.
Prema dostupnom tekstu sporazuma, saradnja je definisana kroz širok spektar aktivnosti koje uključuju političku, organizacionu i ekspertsku razmjenu. U dokumentu se navodi da će strane „vršiti razmjenu informacija o aktuelnim pitanjima situacije u Ruskoj Federaciji i Crnoj Gori, bilateralnim i međunarodnim odnosima“, kao i da će međusobno razmjenjivati iskustva u oblastima partijskog organizovanja, kadrovske politike, obrazovanja i pripreme partijskih struktura, kao i medijskih strategija i odnosa sa javnošću.
Poseban akcenat stavljen je na institucionalizaciju saradnje kroz redovne kontakte i razmjenu delegacija na različitim nivoima, uključujući organizaciju ekspertskih sastanaka, seminara, konferencija i okruglih stolova. Predviđeno je i jačanje veza kroz zakonodavne institucije, kao i razvoj kontakata između omladinskih, obrazovnih, kulturnih i drugih društvenih organizacija.
Sporazum je, kako se navodi, sačinjen na crnogorskom i ruskom jeziku i stupio je na snagu danom potpisivanja, 23. septembra 2011. godine.
Aktuelna politička debata intenzivirana je nakon izjave premijera Milojko Spajić, koji je sugerisao da su pojedine odredbe sporazuma mogle imati negativan uticaj na evropski put Crne Gore. On je poručio da izvršna vlast više neće dozvoliti, kako je naveo, „inhibiranje evropske integracije zbog obaveza iz 2011. godine“, čime je otvorio pitanje dugoročnih političkih posljedica ranijih partijskih aranžmana.
Sa druge strane, poslanik Andrija Nikolić odbacio je takve tvrdnje, ocjenjujući ih kao pokušaj skretanja pažnje sa aktuelnih problema u radu Vlade. Tokom skupštinske rasprave naglasio je da sporazum ne sadrži nijednu odredbu koja bi implicirala zaustavljanje evropskih integracija u korist ruskih interesa.
Nikolić je dodatno istakao da je dokument pronađen u partijskim arhivama i da ne postoji nikakav „tajni dogovor“, naglašavajući njegov formalno-pravni karakter i ograničen domet u političkom odlučivanju.
U odsustvu novih činjenica koje bi ukazivale na direktne obavezujuće posljedice po državnu politiku, sporazum iz 2011. godine ostaje prije svega političko pitanje interpretacije. Ipak, njegova aktuelizacija svjedoči o kontinuiranoj osjetljivosti teme spoljnopolitičkog balansa Crne Gore između evropskog puta i istorijskih odnosa sa Rusijom, teme koja i dalje ima snažan odjek u domaćoj političkoj areni.
ETOportal / V.M.
