LONDON – Vlada Velike Britanije zvanično je jutros potvrdila da se njene pomorske snage neće pridružiti blokadi iranskih luka koju je naredio američki predsjednik Donald Tramp. Ova odluka Dauning strita izazvala je diplomatski potres, označavajući rijedak, ali dubok razdor između Londona i Vašingtona po pitanju bezbjednosti na Bliskom istoku.
Dok su američki razarači već zauzeli pozicije u Ormuskom moreuzu, iz Londona stižu poruke koje pozivaju na uzdržanost. Britanski ministar vanjskih poslova izjavio je da Britanija ostaje posvećena „slobodi plovidbe“, ali da ne podržava jednostrane mjere koje bi mogle dovesti do totalne eskalacije sukoba.
Diplomatija ispred sile
Odluka Londona temelji se na procjeni da bi potpuna blokada Irana mogla izazvati nesagledive ekonomske posljedice, ali i ugroziti sigurnost britanskih državljana i komercijalnih brodova u regionu.
„Naš prioritet je deeskalacija. Smatramo da se rješenje za nuklearni program Teherana mora tražiti za pregovaračkim stolom, a ne potpunom opsadom koja bi kaznila civilno stanovništvo i destabilizovala svjetsko tržište energenata“, navodi se u saopštenju britanske Vlade.
„Naš prioritet je deeskalacija. Smatramo da se rješenje za nuklearni program Teherana mora tražiti za pregovaračkim stolom, a ne potpunom opsadom koja bi kaznila civilno stanovništvo i destabilizovala svjetsko tržište energenata“, navodi se u saopštenju britanske Vlade.
Reakcija Bijele kuće: „Razočaranje, ali idemo dalje“
Iz Vašingtona je ubrzo stigao odgovor. Donald Tramp, u svom prepoznatljivom stilu, izrazio je „razočaranje“ zbog neodlučnosti najstarijeg saveznika, ali je naglasio da će američka mornarica sprovesti operaciju samostalno, uz podršku „drugih partnera koji razumiju opasnost od nuklearnog Irana“.
Šta ovo znači za blokadu?
Odbijanje Britanije da učestvuje znači da blokada neće imati legitimitet NATO saveza ili šire zapadne koalicije, što je Rusija i Kina već iskoristile da osude američke poteze kao „ilegalnu agresiju“. Takođe, ostaje pitanje kako će američka mornarica tretirati brodove koji plove pod britanskom zastavom ukoliko pokušaju da uđu u iranske vode.
Dok se u Londonu vaga svaki potez, analitičari ocjenjuju da je ovo istorijski trenutak u kojem se Britanija prvi put jasno distancirala od američke intervencionističke politike, birajući kurs usklađen sa evropskim partnerima poput Pariza i Berlina.
ILI
Da li je Britanija zaista izabrala put mira ili jednostavno nema izbora? Sa flotom koja je na istorijskom minimumu i nosačima aviona koji više vremena provode na remontu nego na pučini, čini se da je „velika britanska uzdržanost“ zapravo samo pragmatično priznanje realnosti. Lako je mahati maslinovom grančicom kada su vam topovi na popravci.
ETOportal
