Brisel razrađuje novi paket mjera za ublažavanje posljedica energetske krize, koji uključuje širok spektar intervencija u svakodnevni život građana i poslovanje kompanija, od promocije rada od kuće do ograničavanja poslovnih letova i usporavanja transporta.
Evropska unija priprema novi set mjera za suočavanje sa produbljenom energetskom krizom, a dokument koji je uvidom dobio Politico otkriva pristup koji se, po ocjeni dijela javnosti, kreće na granici između pragmatične politike štednje i regulatornog eksperimenta nad svakodnevnim navikama građana.
U središtu predloženog paketa nalaze se mjere koje imaju za cilj smanjenje potrošnje goriva kroz promjenu obrazaca mobilnosti i potrošnje energije. Među njima se izdvajaju promocija takozvane „eko vožnje“, organizovanje dana bez automobila, širenje biciklističke infrastrukture, kao i podsticanje građana da češće koriste bicikl i javni prevoz.
Istovremeno, predviđa se i da države članice ohrabre rad od kuće najmanje jednom sedmično, uz preporuke da se maksimalno smanje cijene javnog prevoza ili da se, u pojedinim slučajevima, učini besplatnim. Kompanijama bi se, prema istom dokumentu, mogla uvesti ograničenja u pogledu poslovnih putovanja avionom, posebno na kraćim relacijama.
Dio predloga ide i dalje od klasičnih mjera štednje. Spominje se i „podizanje svijesti“ kroz obuke za ekonomičnu vožnju, ali i smanjenje brzine teretnih brodova u cilju racionalizacije potrošnje goriva u pomorskom transportu. Građani i privreda bili bi dodatno podstaknuti da smanje potrošnju energije u domaćinstvima, prije svega kroz racionalnije korišćenje grijanja i klima-uređaja.
„Evropa sebi ne može priuštiti da ostane izložena sve češćim energetskim šokovima“, navodi se u dokumentu koji Politico citira u skraćenoj verziji, uz ocjenu da je neophodno dugoročno smanjenje zavisnosti od nestabilnih energetskih tokova.
Ovaj paket mjera dolazi u trenutku pojačanih globalnih poremećaja na energetskom tržištu. Prema navodima iz Brisela, sukobi u regionu Persijskog zaliva dodatno opterećuju globalne lance snabdijevanja naftom i gasom, što utiče na rast cijena i povećava rizik od nestašica goriva u avio-saobraćaju, kao i kod dizela i benzina.
Predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen saopštila je ranije ove sedmice da je EU tokom 2025. godine za uvoz energije potrošila više od 330 milijardi eura, uz dodatnih 22 milijarde eura od početka novih geopolitičkih tenzija povezanih sa snabdijevanjem fosilnim gorivima.
U takvoj atmosferi, evropski komesar za energetiku Dan Jorgensen poručio je da „dolaze teška vremena“ i pozvao građane da razmotre rad od kuće, smanje putovanja i, gdje je moguće, izbjegavaju avionski prevoz.
Dok Brisel insistira na hitnosti i nužnosti ovih mjera, kritičari upozoravaju da se evropska energetska politika sve više prelama preko leđa građana, uz sve veće pitanje koliko daleko regulacija može ići prije nego što postane nova forma svakodnevnog ograničenja života.
ETOportal / V.M.
