Ruski predsjednik Vladimir Putin stigao je 31. avgusta u kineski grad Tjenđin, na početak četvorodnevne posjete koja traje do 3. septembra. Domaćin mu je kineski lider Si Đinping, a program obuhvata učešće na samitu Šangajske organizacije za saradnju (ŠOS), bilateralne i multilateralne razgovore sa stranim liderima, te učešće u velikom vojnom defileu u Pekingu povodom obilježavanja 80. godišnjice završetka Drugog svjetskog rata.
Samit ŠOS u Tjenđinu predstavlja ključnu platformu na kojoj Kina i Rusija promovišu multipolarnu arhitekturu međunarodnih odnosa. Putin i Si koriste organizaciju kao kontratežu zapadnim savezima, nastojeći da uključe države Azije, Bliskog istoka i Centralne Azije u zajedničku viziju svijeta oslobođenog od, kako kažu, “dominacije Zapada”. Prisustvo lidera poput indijskog premijera Narendre Modija i iranskog predsjednika naglašava rastući značaj ŠOS-a.
U nastavku posjete Putin putuje u Peking, gdje će imati odvojene razgovore sa Si Đinpingom, ali i trilateralni susret sa kineskim i mongolskim liderom. Najsnažniji simbol posjete biće vojni defile 3. septembra, na kojem će Putin biti počasni gost. Očekuje se i prisustvo sjevernokorejskog vođe Kim Jong-una, što bi dodatno naglasilo poruku o stvaranju “druge osovine moći”. Peking time ne samo da pokazuje vojnu snagu, već i jasno pozicionira Rusiju i Kinu kao saveznike u globalnom nadmetanju sa Zapadom.
Osim političkih i vojnih poruka, posjeta ima i snažnu ekonomsku komponentu. Rusija, pod udarom sankcija, oslanja se na kinesko tržište i investicije kao stub stabilnosti. Očekuju se novi sporazumi u energetskom sektoru, trgovini i infrastrukturi, čime Moskva nastoji da pokaže da izolacija sa Zapada otvara prostor za jače veze sa Istokom. Putin je već poručio da “zapadni finansijski sistem djeluje neokolonijalno” i založio se za reformu globalnih ekonomskih institucija poput MMF-a i Svjetske banke.
Putinova posjeta Kini prevazilazi protokol, ona je strateški čin. Moskva i Peking žele svijetu poručiti da oblikuju novu realnost, multipolarni svjetski poredak u kojem američki i evropski uticaj više nije neprikosnoven.
Za Rusiju, partnerstvo sa Kinom je pitanje ekonomskog opstanka i međunarodnog legitimiteta, a za Kinu, saradnja sa Moskvom jača njen položaj lidera alternativnog globalnog sistema. Vojni defile u Pekingu biće vizuelna potvrda ovog savezništva, poruka Zapadu, ali i državama Globalnog juga, da nova osovina moći stoji spremna da redefiniše pravila igre.
Svijet time ulazi u novu fazu rivaliteta blokova, gdje će svaki susret Putina i Sija dodatno učvršćivati linije podjela koje će određivati geopolitiku 21. vijeka.
ETOportal / V.M.
