Njemačka spisateljica Mirjam Vitig gostovala je u Beogradu u okviru Festivala EKO književnosti, gdje je u Evropskoj kući predstavila svoj roman “Stazom pored trave” (2021), koji je u Srbiji objavila izdavačka kuća „Heliks“.
Vitig je kazala da je inspiraciju za svoj debitantski roman pronašla tokom boravka na seoskim imanjima, gdje je sticala konkretna iskustva u poljoprivredi – sadila paradajz, radila sa ovcama i vodila dnevničke zapise koji su kasnije poslužili kao osnova za književno djelo. Iako u početku nije imala namjeru da se direktno bavi temom klimatskih promjena, tokom pisanja su se upravo te teme same nametnule.
„U svakoj generaciji, pa i u književnosti, javlja se potreba i čežnja za nečim boljim, sigurnijim i jednostavnijim. Moja junakinja Noa pripada generaciji koja je prenadražena urbanim životom i teži sopstvenoj verziji Arkadije“, kazala je autorka.
Ono što je posebno istakla kao važno jeste osjećaj odgovornosti koji njena junakinja nosi, iako nije direktno kriva za suvo zemljište ili klimatske nepogode koje je zatiču.
„Zna da nije njena krivica, ali ipak osjeća odgovornost. Vjerujem da mnogi ljudi danas dijele tu vrstu svijesti – da preuzimanjem lične odgovornosti možemo otvoriti prostor i za politička rješenja“, istakla je Vitig.
Pišući roman, bila je svjesna sve prisutnijih protesta i ekološke borbe mlađih generacija, te dodala da „književnost uvijek ima moć da izrazi ono što drugi načini ne mogu, pa tako i danas u okviru ekološke književnosti“.
Iako se sve češće govori o ekološkoj književnosti kao posebnom žanru, Vitig upozorava da teme ekologije mogu da budu utkane u razne književne forme – od naučne fantastike do ljubavnih romana, i da mnogi autori nerado pristaju na žanrovsko ograničavanje.
Pored eseja, trenutno radi na drugom romanu, čija će centralna tema biti močvara, odnosno njeno obnavljanje.
Književna kritičarka i novinarka Dragana Kovačević opisala je “Stazom pored trave” kao generacijski roman, jer autorka dolazi iz generacije koja je odrasla u eri klimatskih promjena i kroz svoje pisanje pokazuje na koji način ljudi traže izlaz iz sistema koji ih guši.
„Ne piše didaktično, ali ostavlja poruke koje vas natjeraju da dugo razmišljate. To je moć njene proze“, kazala je Kovačević, dok je urednica iz kuće „Heliks“ Katarina Ješić posebno pohvalila način na koji autorka prikazuje emocije straha i psihološke reakcije – „svedeno, a opet snažno i upečatljivo“.
Predstavljanjem romana „Stazom pored trave“ završen je jednodnevni Festival EKO književnosti u Evropskoj kući, događaj koji je još jednom potvrdio važnost povezivanja književnosti i savremenih društvenih izazova.
ETOportal/Nataša Goleš