Velika vještačka rijeka u Libiji proteže se više od 4.000 km i dnevno može dopremiti 6,5 miliona kubnih metara fosilne vode iz Sahare.
Ispod nepreglednih prostranstava Sahare nalazi se jedan od najambicioznijih infrastrukturnih projekata savremenog doba – Velika vještačka rijeka u Libiji. Sistem podzemnih cjevovoda dug više od 4.000 kilometara doprema vodu iz dubokih vodonosnih slojeva pustinje do gradova i poljoprivrednih područja na sjeveru zemlje.
Projekat je početkom osamdesetih godina prošlog vijeka pokrenuo tadašnji libijski lider Muamer Gadafi, nazivajući ga svojevremeno „osmim svjetskim čudom“.
Sistem koristi takozvanu fosilnu vodu, zarobljenu duboko ispod Sahare još iz perioda kada je taj prostor imao znatno vlažniju klimu.
Upravo ta činjenica predstavlja i najveći problem projekta. Za razliku od vode koja se obnavlja padavinama, fosilna voda ima veoma ograničenu mogućnost prirodne obnove.
Mreža se prostire na više od 4.000 kilometara, a pojedine cijevi imaju prečnik od približno četiri metra.
Prema dostupnim podacima, sistem može da transportuje do 6,5 miliona kubnih metara vode dnevno, čime obezbjeđuje značajan dio potreba stanovništva Libije.
Radovi su počeli 1984. godine. Voda je početkom devedesetih stigla do Bengazija, a nekoliko godina kasnije i do Tripolija.
Dovođenje vode promijenilo je život u djelovima zemlje koji su ranije imali veoma ograničene vodne resurse. Omogućen je razvoj poljoprivrede, dok su veliki gradovi dobili stabilniji izvor pitke vode.
Dio sistema koristi prirodni pad terena, pa se voda može kretati bez stalnog pumpanja, što smanjuje potrošnju energije.
Velika vještačka rijeka suočila se i sa ozbiljnim problemima tokom građanskog rata u Libiji. Pojedini bunari i djelovi infrastrukture bili su oštećeni, što je dodatno ugrozilo funkcionisanje sistema.
Ipak, projekat i danas predstavlja ključni izvor vode za veliki broj stanovnika.
Velika vještačka rijeka ostaje impresivan dokaz ljudske sposobnosti da infrastrukturu izgradi usred jedne od najvećih pustinja svijeta. Ali njena budućnost zavisi od jednog ograničenog resursa , vode koja se, jednom kada bude iscrpljena, neće brzo obnoviti.
Izvor: Nova.rs
ETOportal
