Evropska unija sve češće pribjegava neformalnim i užim diplomatskim formatima kako bi ograničila rizik od curenja povjerljivih informacija, pri čemu se u središtu bezbjednosnih sumnji nalazi Mađarska i politika njenog premijera Viktor Orban. Prema navodima više evropskih diplomata, pojedine članice izražavaju dugotrajnu zabrinutost da bi osjetljivi podaci sa sastanaka EU mogli završiti u rukama Rusija, što je uticalo na smanjenje obima informacija koje se dijele sa Budimpeštom. Donald Tusk javno je ukazao da takve sumnje postoje već duže vrijeme, naglašavajući da pojedini lideri u komunikaciji postaju krajnje uzdržani kada su prisutni mađarski predstavnici.
Dodatnu težinu optužbama daju medijski izvještaji prema kojima je šef mađarske diplomatije Peter Szijjarto navodno održavao direktnu komunikaciju sa ruskim ministrom spoljnih poslova Sergejom Lavrovom, uključujući i razmjenu informacija tokom sastanaka sa partnerima iz EU. Iako su zvaničnici u Budimpešti ove tvrdnje odbacili kao „lažne vijesti“ i politički motivisane konstrukcije, zabrinutost unutar Unije rezultirala je jačanjem paralelnih diplomatskih formata poput Vajmarske grupe, NB8 ili Zajedničkih ekspedicionih snaga, gdje se ključne bezbjednosne i političke teme razmatraju u ograničenim krugovima država. Slične mjere opreza, prema svjedočenjima bivših zvaničnika, primjenjivane su i tokom ranijih međunarodnih skupova, uključujući i pripreme za samite NATO.
Uprkos rastućim tenzijama, formalna reakcija Evropske unije za sada izostaje, dijelom i zbog političke osjetljivosti uoči izbora u Mađarskoj. Diplomatski izvori ukazuju da bi eventualne mjere mogle zavisiti od daljeg političkog razvoja i odnosa snaga u Budimpešti, gdje se Viktor Orban suočava sa izazovima na domaćoj sceni. U međuvremenu, razmatra se i dodatno pooštravanje režima klasifikacije dokumenata na nivou EU, kao instrument odvraćanja od potencijalnog curenja informacija. Ova situacija, posmatrana iz bezbjednosnog ugla, ukazuje na dublje strukturne podjele unutar Unije i otvara pitanje povjerenja kao ključnog preduslova za funkcionisanje zajedničke spoljne i bezbjednosne politike.
ETOportal / V.M.
