U suštini, riječ je o dubljem problemu savremene digitalne ekonomije u kojoj korisnici sve više zavise od kompleksnih, centralizovanih sistema koje ne posjeduju niti kontrolišu. Takva zavisnost znači da se pristup ključnim tehnologijama može mijenjati političkim odlukama, regulatornim pritiscima ili poslovnim interesima, često bez transparentnog objašnjenja javnosti. Paralelno sa tim, mediji i šira javnost nalaze se u poziciji sve veće asimetrije moći u odnosu na globalne tehnološke kompanije koje oblikuju tok informacija.
Ovakav razvoj događaja ne pogađa samo krajnje korisnike, već i strukturu javne komunikacije u cjelini. Kako se alati vještačke inteligencije sve više integrišu u informisanje, analitiku i proizvodnju sadržaja, raste i rizik od koncentracije moći nad samim procesom oblikovanja stvarnosti. Time se otvara prostor u kojem nekoliko globalnih aktera može indirektno uticati na to koje informacije su dostupne, kako se interpretiraju i kome su uopšte dostupne.
U tom kontekstu sve se jasnije naziru dva paralelna procesa u kojema je koncentracija najnaprednijih AI tehnologija u rukama uskog kruga najbogatijih subjekata i postepeno ograničavanje univerzalnog pristupa tim alatima. Ukoliko se takvi trendovi nastave, razvoj vještačke inteligencije mogao bi ući u fazu u kojoj tehnološki napredak više ne znači i širu društvenu dostupnost, već upravo suprotno. produbljivanje digitalne i ekonomske nejednakosti.
ETOportal / V.M.
