Neuspjeh sastanka između Sjedinjenih Američkih Država, Danske i Grenlanda u Washingtonu pokazuje da pitanje budućnosti Grenlanda prerasta iz diplomatskog spora u ozbiljan geopolitički izazov koji prijeti narušavanju odnosa unutar zapadnog savezništva. Insistiranje administracije predsjednika Donalda Trampa na američkoj kontroli nad Grenlandom direktno dovodi u pitanje teritorijalni integritet Kraljevine Danske i pravo grenlandskog naroda na samoodređenje, što je danski ministar vanjskih poslova Lars Loke Rasmusen jasno označio kao neprihvatljivu crvenu liniju.Posebno je naglasio da se bezbjednost Grenlanda može i mora osiguravati unutar postojećeg ustavnog i političkog okvira, a ne kroz nametanje rješenja spolja.
Iako su razgovori sa američkim potpredsjednikom Džej Di Vensom i državnim sekretarom Markom Rubiom opisani kao iskreni i konstruktivni, činjenica da „temeljno neslaganje ostaje“ ukazuje na dubinu razlika i odsustvo realne osnove za kompromis u kratkom roku, posebno u svjetlu Trampove poruke da je „sve manje od američke kontrole neprihvatljivo“.Ova izjava predstavlja presedan u odnosima saveznika i opasan signal za međunarodni poredak zasnovan na pravu i poštovanju suvereniteta. Paralelno sa diplomatskim zastojevima, jačanje vojnog prisustva evropskih država na Grenlandu, uključujući slanje švedskih vojnika i njemačkog izvidničkog tima Bundesvera u Nuuk, dodatno pojačava percepciju bezbjednosne eskalacije u Arktiku i pokazuje da Evropa ovu krizu više ne posmatra isključivo kao političko pitanje, već kao potencijalni bezbjednosni problem sa dugoročnim posljedicama.
Danska se, suočena sa pritiscima jačeg saveznika, odlučila za politiku odlučnog otpora uz istovremeno održavanje dijaloga, što se ogleda u formiranju radne grupe na visokom nivou, ali i u jasnoj poruci da nema odustajanja od suvereniteta i prava Grenlanđana, čime Kopenhagen pokušava balansirati između diplomatske odgovornosti i zaštite ključnih nacionalnih interesa. Ova situacija upozorava da bi nastavak američkog pritiska mogao proizvesti dugoročne pukotine unutar NATO-a i Evropsko-američkih odnosa, jer se prvi put otvoreno dovodi u pitanje teritorija jedne evropske države od strane njenog glavnog saveznika. Grenland tako postaje simbol šire borbe između sile i prava, u kojoj će ishod imati posljedice daleko šire od Arktika.
ETOportal / V.M.