Biračka mjesta otvorena su od 7 do 20 časova. Više od 6,45 miliona građana ima pravo glasa, a konačan sastav Narodne skupštine zavisiće od raspodjele mandata, izbornog praga i rezultata lista nacionalnih manjina.
U Srbiji se danas, 25. oktobra 2026. godine, održavaju vanredni parlamentarni izbori na kojima građani odlučuju o sastavu Narodne skupštine, tijela koje broji 250 poslanika. Na izborima učestvuje 18 izbornih lista sa ukupno 2.418 kandidata, dok je pravo glasa, prema konačnim podacima Republičke izborne komisije, utvrđeno za 6.451.292 birača.
Biračka mjesta otvorena su u 7 časova, a glasanje traje do 20 časova. Izborni proces sprovodi se u okolnostima u kojima će, osim rezultata političkih aktera, posebnu pažnju javnosti privući izlaznost, raspodjela poslaničkih mandata i ocjene o regularnosti izbornog postupka.
Osamnaest lista, različiti izborni pragovi
Na zbirnoj izbornoj listi nalazi se 18 političkih i izbornih grupacija koje se nadmeću za povjerenje birača. Među njima je devet lista kojima je priznat status lista nacionalnih manjina.
Prema važećim pravilima, opšti izborni prag za raspodjelu mandata iznosi tri odsto glasova. Za izborne liste nacionalnih manjina primjenjuje se prirodni prag, odnosno poseban način obračuna koji omogućava njihovo učešće u raspodjeli mandata bez primjene opšteg cenzusa.
Mandati se raspodjeljuju proporcionalno osvojenim glasovima, u skladu sa zakonom propisanim sistemom najvećeg količnika. Zbog toga konačan odnos političkih snaga neće zavisiti samo od ukupnog broja glasova pojedinačnih lista, već i od njihove raspodjele u odnosu na ostale učesnike izbornog procesa.
Više od šest miliona birača
Konačan broj birača za današnje izbore iznosi 6.451.292, prema odluci Republičke izborne komisije od 23. oktobra. Glasanje se organizuje na biračkim mjestima u Srbiji, kao i na biračkim mjestima u inostranstvu. Prema ranije objavljenim podacima izborne administracije, za glasanje je određeno ukupno 8.392 biračka mjesta, uključujući 93 mjesta u 37 država.
Posmatrači i kontrola izbornog procesa
Tok izbora prate domaći i međunarodni posmatrači, uključujući predstavnike međunarodnih organizacija koje se bave praćenjem demokratskih procesa i izbornim standardima.
U tom kontekstu posebno mjesto ima Kancelarija OEBS-a za demokratske institucije i ljudska prava (ODIHR), čiji posmatrači prate različite aspekte izbornog procesa. Njihov rad obuhvata posmatranje izborne administracije, uslova za učešće političkih aktera, medijskog okruženja i postupanja tokom izbornog dana, u skladu sa mandatom misije. Broj od 16.271 posmatrača, uključujući 622 međunarodna posmatrača, naveden je u dostavljenim podacima.
Prisustvo posmatrača predstavlja jedan od mehanizama javnog nadzora nad izbornim procesom. Ipak, konačna ocjena regularnosti ne može se zasnivati samo na njihovom broju, već na zabilježenim činjenicama, eventualnim nepravilnostima, načinu postupanja nadležnih organa i rezultatima naknadnih provjera.
Današnji izbori zato predstavljaju više od samog glasanja za 250 poslaničkih mjesta. Njihov značaj mjeriće se i sposobnošću institucija da sprovedu postupak u skladu sa zakonom, transparentnošću objavljivanja rezultata i povjerenjem javnosti u izborni proces.
Biračka mjesta zatvaraju se u 20 časova, nakon čega se očekuje početak intenzivnijeg objavljivanja podataka o izlaznosti i preliminarnim rezultatima. Konačnu sliku novog parlamenta daće zvanično utvrđeni rezultati i raspodjela poslaničkih mandata.
ETOportal
