Sjedinjene Američke Države, pod vođstvom predsjednika Donald Trump, vrše snažan pritisak na članice NATO da značajno smanje operacije koje prevazilaze osnovni mandat Alijanse, objavio je „Politico“, pozivajući se na izjave više NATO diplomata. Prema tim navodima, Vašington zagovara okončanje pojedinih misija izvan evroatlantskog prostora, uključujući i angažmane koji nijesu direktno vezani za kolektivnu odbranu i odvraćanje.
U fokusu razgovora našla se i mirovna misija na Kosovu, Kosovo Force (KFOR) za koju, prema diplomatskim izvorima, SAD signalizira mogućnost postepenog gašenja. Ova operacija, uspostavljena 1999. godine uz mandat Ujedinjenih nacija, trenutno broji oko 4.500 vojnika. Pojedini evropski saveznici izražavaju zabrinutost, upozoravajući da bi smanjenje prisustva moglo destabilizovati bezbjednosne prilike na Zapadnom Balkanu, gdje situacija, kako navode, „može brzo eskalirati“.
Inicijativa koja se u Vašingtonu interno naziva „povratak na fabričko podešavanja“ podrazumijeva redefinisanje NATO-a kao isključivo evroatlantskog odbrambenog saveza, bez šireg angažmana u kriznom menadžmentu i globalnim partnerstvima. Zamjenik američkog ministra odbrane Elbridge Colby nedavno je iznio koncept takozvanog „NATO 3.0“, poručujući da „ne može svaka misija biti prioritet“ i da evropske snage moraju preuzeti veću odgovornost za bezbjednost kontinenta. Iako su razgovori o eventualnom povlačenju sa Kosova, prema dostupnim informacijama, u ranoj fazi, sama mogućnost takvog poteza već je otvorila ozbiljnu debatu o budućnosti bezbjednosne arhitekture regiona.
ETOportal / V.M.
