Komesarka za proširenje Marta Kos uputila je snažno upozorenje državama Zapadnog Balkana da bi mogle ostati bez čak 700 miliona eura iz Plana rasta ukoliko ne sprovedu reforme u predviđenim rokovima. U obraćanju Odboru za spoljne poslove Evropski parlament, naglasila je da rokovi ističu u junu 2026. godine, odnosno u decembru iste godine za Bosnu i Hercegovinu, te da bi propuštanje tih obaveza moglo imati trajne finansijske posljedice.
Plan rasta koji je uspostavila Evropska unija vrijedan je šest milijardi eura za period od 2024. do 2027. godine, ali je pristup tim sredstvima strogo uslovljen sprovođenjem reformi. Kos je posebno ukazala na Srbija, gdje se trenutno procjenjuje ispunjenost kriterijuma, uz jasnu poruku da bez pune primjene preporuka Venecijanske komisije, kao i osiguravanja slobode medija i izražavanja, neće biti moguće odobravanje sredstava.
Za Crna Gora, koja je najdalje odmakla u pregovorima sa Evropskom unijom, iz Brisela stižu pozitivnije ocjene, ali uz naglašenu potrebu dodatnih mehanizama kontrole. Kos je najavila da će pristupni ugovor sa Crnom Gorom sadržati posebne sigurnosne klauzule kako bi se spriječile moguće blokade unutar Unije, što predstavlja novinu u politici proširenja.
Istovremeno, najavljeno je i predstavljanje posebnog finansijskog paketa za Crnu Goru prije ljeta, što ukazuje na kombinaciju podrške i opreza. Poruke iz Brisela potvrđuju da će dalji napredak regiona zavisiti isključivo od konkretnih reformskih rezultata, čime se dodatno učvršćuje princip da evropska sredstva prate ispunjavanje jasno definisanih obaveza.
ETOportal / V.M.
