Dolazak najviših evropskih lidera u Porto Montenegro najavljuje događaj bez presedana u regionu, uz poruku da se proces proširenja vraća u fokus Brisela.
Prema pisanju crnogorskih medija, pozivajući se na nezvanične informacije, Tivat bi početkom juna mogao postati jedna od najznačajnijih diplomatskih tačaka u Evropi. U Porto Montenegro, kako se navodi, dolaze ključni lideri Evropske unije i država članica, među njima premijeri Španije, Italije i Njemačke, Pedro Sančez, Đorđa Meloni i Fridrih Merc, kao i predsjednik Francuske Emanuel Makron.
Uz njih, očekuje se i dolazak najviših predstavnika evropskih institucija – od predsjednika Evropskog savjeta, preko visoke predstavnice za spoljnu i bezbjednosnu politiku, do predsjednice Evropskog parlamenta i predsjednice Evropske komisije. U diplomatskoj logistici kakva se rijetko viđa čak i u evropskim okvirima, Tivat bi, prema najavama, mogao ugostiti i više od četrdeset delegacija iz regiona Zapadnog Balkana i drugih zemalja kandidata.
Politička poruka ovakvog skupa, ukoliko se u najavljenom formatu zaista realizuje, prevazilazi protokol. U crnogorskim političkim krugovima već se ocjenjuje da bi samit predstavljao potvrdu promijenjenog odnosa Brisela prema Zapadnom Balkanu, od posmatranja regiona kroz administrativnu distancu, ka aktivnijem uključivanju u proces evropske integracije.
Posebnu težinu dobija činjenica da bi, prvi put u savremenoj istoriji crnogorske diplomatije, zemlja istovremeno ugostila lidere vodećih evropskih sila. Takav trenutak se već interpretira kao simboličan iskorak Crne Gore iz regionalne uloge ka poziciji vidljivijeg političkog subjekta u evropskoj arhitekturi.
Najavljeni dnevni red, prema dostupnim informacijama, obuhvata bezbjednosne izazove, energetsku stabilnost i implementaciju evropskog Plana rasta za Zapadni Balkan, ali i modele ubrzane integracije i institucionalnog približavanja građana regiona sistemu Evropske unije. U fokusu bi, kako se očekuje, bila i dinamika proširenja, uz ambiciju da se za pojedine zemlje kandidata ubrzaju tehnički koraci u završnici pregovaračkog procesa.
U isto vrijeme, organizacija ovako obimnog skupa predstavlja i ozbiljan logistički i bezbjednosni izazov. Lokalni organi vlasti u Tivtu već pripremaju posebne režime saobraćaja i sigurnosne protokole, dok se u danima održavanja samita očekuju pojačane mjere kontrole i djelimična zatvaranja pojedinih gradskih zona.
Ipak, pored političke dimenzije, događaj ima i jasnu medijsku i promotivnu komponentu. Stotine akreditovanih novinara i medijskih kuća iz Evrope i svijeta trebalo bi da prate samit, čime se Crna Gora i Boka kotorska pozicioniraju kao prostor visoke diplomatske vidljivosti na samom početku ljetnje turističke sezone.
Ako se najavljeni planovi ostvare u punom kapacitetu, Samit EU – Zapadni Balkan u Tivtu mogao bi postati jedan od ključnih političkih trenutaka za Crnu Goru u posljednjoj deceniji, sa potencijalom da utiče na dinamiku evropskih integracija i redefinisanje odnosa između Brisela i regiona.
ETOportal / V.M.
