Nekadašnji motor evropske ekonomije prolazi kroz najtežu strukturnu krizu u modernoj istoriji, dok talas deindustrijalizacije briše stotine hiljada radnih mjesta u automobilskom i metalskom sektoru.
Nekada neprikosnovena njemačka industrija suočava se sa dramatičnim kolapsom koji je doveo do gašenja više od 340.000 radnih mjesta u ključnim privrednim granama od 2019. godine. Prema najnovijim analizama konsultantske kuće EY, samo tokom prošle godine sektor je izgubio oko 124.000 zaposlenih, a negativan trend ubrzano se nastavlja i u prvoj polovini 2026. godine.
Strukturne promjene najžešće su pogodile automobilski sektor i prateću metalsku industriju, koji su decenijama činili stub njemačkog ekonomskog uspjeha. Visoke cijene energenata, komplikovana birokratija, pad globalne tražnje i nemilosrdna konkurencija iz Kine primorali su vodeće globalne korporacije na radikalne rezove i istorijsko zatvaranje pogona na domaćem tlu.
Tektonski poremećaji u Folksvagenu i Bosu
Automobilski gigant Folksvagen (Volkswagen) i vodeći svjetski dobavljač auto-komponenti Bos (Bosch) predvode talas masovnih otpuštanja koji potresa radničku klasu Njemačke.
- Folksvagen sprovodi istorijsko restrukturiranje i planira da ukine do 35.000 radnih mjesta u matičnim fabrikama do 2030. godine. Pad neto profita za čak 44 odsto natjerao je menadžment da po prvi put u istoriji kompanije razmatra trajno zatvaranje cijelih proizvodnih pogona unutar Njemačke.
- Bos prolazi kroz podjednako bolan proces, sa zvaničnim planom za ukidanje do 22.000 radnih mjesta na nivou države. Izvršni direktor kompanije Stefan Hartung potvrdio je da je drastičan pad profita direktna posledica krize u mobilnosti i preskupe tranzicije na električna vozila.
Pored njih, masovne rezove sprovode i drugi giganti poput Kontinentala (Continental), čeličane Tisenkrup Stil (Thyssenkrupp Steel) koja gasi 11.000 pozicija, kao i kompanija ZF Fridrihshafen (ZF Friedrichshafen).
Uzroci krize: Energetski zaokret i azijska konkurencija
Stručnjaci upozoravaju da trenutna otpuštanja nijesu prolazna faza privrednog ciklusa, već rezultat dubokih sistemskih problema.
- Skupi energenti: Odricanje od jeftinijih ruskih energenata i gašenje nuklearnih elektrana podigli su troškove proizvodnje do nivoa koji njemačke fabrike čini nekonkurentnim na globalnom tržištu.
- Gubitak tržišta u Kini: Kineski proizvođači preuzeli su primat u segmentu električnih vozila, nudeći napredniju tehnologiju po znatno nižim cijenama, čime su direktno ugrozili profitne margine evropskih brendova.
- Visoka cijena rada: Proizvodni troškovi i porezi u Njemačkoj višestruko su veći u poređenju sa zemljama Centralne i Istočne Evrope, zbog čega čak 49 odsto tamošnjih automobilskih dobavljača aktivno seli investicije u inostranstvo.
Posledice po ekonomsku stabilnost Evrope
Stopa nezaposlenosti u Njemačkoj dostigla je najviši nivo u poslednjih dvanaest godina, premašivši granicu od tri miliona nezaposlenih građana. Savez njemačke industrije (BDI) otvoreno upozorava da je zemlja kao poslovna lokacija u dramatičnom padu.
Gubitak visokokvalifikovanih i dobro plaćenih poslova u proizvodnji nemoguće je brzo nadoknaditi poslovima u uslužnom sektoru ili državnoj administraciji. Kako industrijska proizvodnja bilježi pad četvrtu godinu zaredom, kriza iz Njemačke prijeti da se kroz lance snabdijevanja prelije na cjelokupnu evropsku ekonomiju, ostavljajući trajne posledice na socijalnu i političku stabilnost kontinenta.
ETOportal
