Generalna skupština Ujedinjenih nacija glasaće danas za novog predsjedavajućeg koji će voditi ovo tijelo tokom narednih godinu dana, a u najnovijem krugu selekcije kandidati dolaze iz država Afričke grupe.
U sjedištu Ujedinjenih nacija u Njujorku danas se održavaju izbori za predsjednika 81. zasijedanja Generalne skupštine UN. Prema utvrđenom sistemu rotacije, funkcija ove godine pripada jednoj od pet regionalnih grupa, tačnije predstavnicima afričkog kontinenta. Za razliku od prethodnih godina kada je regionalna grupa uglavnom konsenzusom predlagala samo jednog zajedničkog kandidata, ovog puta u trci su dvije države sa svojim diplomatama, što glasanju daje dodatnu dinamiku.
Sistem izbora nalaže da se novi predsjedavajući bira svake godine nekoliko mjeseci prije zvaničnog početka novog zasijedanja. Mandat novoizabranog predsjednika zvanično će početi u septembru ove godine i trajaće punih 12 mjeseci, tokom kojih će ta osoba voditi najmasovnije tijelo svjetske organizacije koje okuplja svih 193 države članice.
Pravila rotacije i značaj predsjedničke pozicije
Funkcija predsjednika Generalne skupštine UN nosi veliki diplomatski prestiž i podrazumijeva rukovođenje svim plenarnim sjednicama, debatama i usvajanjem ključnih globalnih rezolucija.
- Pet regionalnih grupa: Kako bi se obezbijedila ravnopravnost svih djelova svijeta, pozicija se svake godine smjenjuje između Afričke grupe, Azijsko-pacifičke grupe, Grupe Istočne Evrope, Grupe Latinske Amerike i Kariba, kao i Grupe Zapadne Evrope i ostalih država.
- Glasanje delegata: Svaka država članica UN, bez obzira na svoju veličinu, bogatstvo ili vojnu moć, ima pravo na jedan glas. Izbori se sprovode tajnim glasanjem u sali Generalne skupštine, a pobjedu odnosi kandidat koji obezbijedi prostu većinu glasova prisutnih delegata.
- Uloga i ovlašćenja: Iako predsjednik nema pravo donošenja izvršnih odluka kakve ima Savjet bezbjednosti, on postavlja dnevni red zasijedanja, formira prioritete za globalni dijalog o klimi, siromaštvu i bezbjednosti, te djeluje kao neutralni posrednik u rješavanju sukobljenih stavova država članica.
Izazovi pred novim predsjedavajućim
Novoizabrani šef Generalne skupštine UN preuzima vođenje organizacije u periodu dubokih globalnih podjela i geopolitičkih tenzija. Diplomatski krugovi u Njujorku naglašavaju da će se novi predsjedavajući od prvog dana mandata suočiti sa zahtjevima za reformu samih Ujedinjenih nacija i pronalaženje efikasnijih mehanizama za očuvanje svjetskog mira.
Trka između dva afrička kandidata privukla je veliku pažnju jer odražava unutrašnja politička nadmetanja i različite vizije razvoja afričkog kontinenta, kao i njihov odnos prema vodećim svjetskim silama. Rezultati tajnog glasanja biće saopšteni odmah po završetku prebrojavanja listića tokom današnjeg zasijedanja u Njujorku.
ETOportal
