Povjerenje građana Evrope u američke bezbjednosne garancije palo je na istorijski minimum, pokazuje najnovije veliko međunarodno istraživanje. Većina ispitanika širom kontinenta izražava ozbiljnu sumnju da bi im Vašington pritekao u pomoć u slučaju spoljnog napada. Ovaj izvještaj, objavljen uoči ključnih globalnih samita, otkriva duboko ukorijenjeno nepovjerenje koje dramatično mijenja geopolitičku sliku i poglede na kolektivnu odbranu.
Autori istraživanja ističu da raste evropski pragmatizam, podstaknut ranijim američkim vojnim akcijama na Bliskom istoku i najavama o povlačenju trupa iz evropskih baza. Zbog toga se javnost sve više okreće ideji o jačanju sopstvenih vojnih kapaciteta.
Zahtjev za jačanjem evropske odbrane i vojnom samostalnošću
Analiza raspoloženja javnog mnjenja pokazuje da se stavovi građana brzo mijenjaju u korist domaće namjenske industrije. Sve veći broj Evropljana smatra da države moraju smanjiti stratešku zavisnost od američke vojne opreme i preći na kupovinu naoružanja proizvedenog na Starom kontinentu. Stručnjaci naglašavaju da ovakav jasan zahtjev javnosti otvara istorijsku priliku evropskim liderima da ubrzaju procese stvaranja nezavisnih odbrambenih sistema.
Istraživanje donosi i sledeće ključne zaključke o bezbjednosnim stavovima građana:
- Sve manji procenat ljudi vidi Ameriku kao iskrenog saveznika na međunarodnoj sceni.
- Dominira mišljenje da su Sjedinjene Države neophodan partner, ali raste broj onih koji ih smatraju rivalom ili protivnikom.
- Građani pokazuju veliko povjerenje da bi im u slučaju krize prve pomogle susjedne evropske države.
Podijeljenost oko finansiranja vojske i proširenja saveza
Iako postoji snažna podrška ideji o zajedničkom zaduživanju unutar Evropske unije radi finansiranja veće odbrambene potrošnje, građani nijesu spremni na rezove u sopstvenim novčanicima. Ideja da se smanji domaća javna potrošnja za socijalna davanja i zdravstvo kako bi se platili veći nacionalni vojni budžeti nailazi na žestok otpor javnosti, naročito u velikim ekonomskim silama kontinenta. Takođe, ideja da se postojeći sjevernoatlantski savez potpuno zamijeni novim tijelom isključivo unutar unije još uvijek nema većinsku podršku.
Kada je riječ o drugim gorućim geopolitičkim pitanjima, evropsko društvo pokazuje visoku svijest o energetskoj bezbjednosti. Većina ispitanika smatra da bi nastavak uvoza nafte i gasa iz Rusije bio loš potez, bez obzira na rast troškova za energiju. Sa druge strane, po pitanju ambicija Ukrajine da se pridruži evropskoj porodici naroda, stavovi su izuzetno podijeljeni. U nekoliko uticajnih zemalja građani su u aktuelnom kontekstu skloniji da se protive brzom prijemu novih članica nego da ga podrže.
ETOportal
