Dok Sjedinjene Američke Države sprovode planove o smanjenju svojih vojnih snaga na evropskom kontinentu, Turska preuzima ulogu ključnog čuvara stabilnosti. Ankara koristi svoju vojnu moć i procvat domaće namjenske industrije kako bi popunila nastalu prazninu, pozicionirajući se kao nezaobilazan stub transatlantskog saveza.
Ova velika strateška promjena biće u fokusu predstojećeg samita lidera vojnog saveza u Ankari, gdje će turski predsjednik Redžep Tajip Erdogan ugostiti partnere. Skup je pažljivo osmišljen kako bi se američkoj administraciji, koja sprovodi povlačenje dijela trupa i naoružanja, predstavili konkretni ekonomski i bezbjednosni aranžmani. Pored diplomatskih razgovora, velika izložba najsavremenijih sistema za elektronsko ratovanje i municije prikazaće puni kapacitet turske vojne industrije.
Turski vojni izvoz bilježi istorijski rast, vješto koristeći talas evropskog naoružavanja. Više od polovine te opreme sada odlazi zapadnim saveznicima, što predstavlja potpuni preokret nakon godina političkih trvenja. Evropske vojske se sve češće okreću turskoj opremi koja u potpunosti zadovoljava standarde saveza kako bi nadomjestile američke kapacitete koji se povlače. Isporuke obuhvataju oklopna vozila, trenažne avione i borbene bespilotne letjelice, uz sklapanje velikih ugovora sa italijanskim i španskim partnerima.
Osim isporuke sofisticiranog oružja, Ankara postaje vitalno infrastrukturno i operativno uporište. Turska aktivno učestvuje u postavljanju podzemnih naftovoda u okviru programa za širenje energetske bezbjednosti saveza. Ova podrška dolazi u kritičnom trenutku kada smanjenje američkih resursa prijeti da ostavi Evropu bez značajnog dijela izviđačkih kapaciteta i borbenih aviona. Ankara koristi ovu poziciju za sklapanje direktnih regionalnih sporaza, pa je tako nedavno isporučila ratni brod Rumuniji, članici saveza koja se graniči sa ukrajinskim ratnim zonama.
Nova geopolitička stvarnost dramatično je uvećala Erdoganov diplomatski uticaj. Nekada izolovan zbog uslovljavanja širenja saveza zahtjevima u borbi protiv terorizma, turski šef države sada djeluje kao nezaobilazan posrednik u odnosima sa Vašingtonom. Predstojeći samit u Turskoj otvara i prostor za rješavanje starih nesuglasica između dvije sile, uključujući i pitanje nabavke naprednih mlaznih motora, nakon višegodišnjih tenzija oko ruskih odbrambenih sistema.
Operativna nadmoć Turske u odnosu na ostale evropske partnere pokazala se i tokom nedavnih regionalnih kriza. Dok su države na istočnom krilu saveza tražile hitne konsultacije zbog povreda vazdušnog prostora, turske snage su pokazale spremnost za direktnu akciju, presrećući balističke rakete i potvrđujući status druge najveće aktivne vojske unutar saveza.
ETOportal
