Američka Federalna uprava za avijaciju (FAA) u petak, 13. novembra, naredila je obustavu svih polaznih letova sa aerodroma širom Sjedinjenih Američkih Država, nakon ozbiljnog problema u komunikacionom sistemu kontrole vazdušnog saobraćaja. Na društvenim mrežama pojavile su se tvrdnje da je za incident odgovorna vještačka inteligencija, ali takva povezanost nije potvrđena.
Američki vazdušni saobraćaj u petak se suočio sa jednom od najtežih poremećaja u posljednjih nekoliko godina, nakon što je Federalna uprava za avijaciju (FAA) izdala naredbu o nacionalnoj obustavi polaznih letova.
Odluka je donijeta zbog problema u telekomunikacionoj mreži koja povezuje centre za kontrolu vazdušnog saobraćaja. Zbog bezbjednosti, avio-kompanijama je naloženo da zadrže avione na zemlji i ne započinju nove letove dok se situacija ne stabilizuje.
Obustava nije značila da su svi avioni u tom trenutku prestali da lete. Letjelicama koje su se već nalazile u vazduhu bilo je dozvoljeno da nastave let i bezbjedno slete, dok su dolazni međunarodni letovi razmatrani pojedinačno.
Prema podacima koje je objavio Reuters, više od 4.700 letova bilo je otkazano, dok je oko 10.000 zabilježilo kašnjenja. Posljedice poremećaja osjetile su se i na međunarodnim linijama, a avio-kompanijama će biti potrebno vrijeme da ponovo uspostave redovan raspored.
Američki zvaničnici saopštili su da za sada nema pokazatelja da je riječ o sajber-napadu. Kao neposredni problem naveden je prekid telekomunikacija u sistemu kontrole vazdušnog saobraćaja.
Sumnje zbog novog sistema vještačke inteligencije
Dodatnu pažnju javnosti izazvale su informacije da je FAA nekoliko dana ranije najavila širenje upotrebe novog sistema zasnovanog na vještačkoj inteligenciji, namijenjenog boljem upravljanju vazdušnim prostorom i smanjenju kašnjenja.
Zbog vremenskog poklapanja, na društvenim mrežama počele su da se šire tvrdnje da je upravo AI sistem izazvao haos u američkom vazdušnom saobraćaju.
Ipak, kompanija Air Space Intelligence, koja je razvila sistem SMART, saopštila je da obustava letova nije posljedica njihovog proizvoda niti njegove integracije sa sistemom FAA i kontrole vazdušnog saobraćaja. Američki zvaničnici razmatrali su moguće uzroke i povezanost sa novom tehnologijom, ali odgovornost vještačke inteligencije nije utvrđena.
Nacionalna obustava kasnije je ukinuta, a američko vazdušno područje ponovo je otvoreno za saobraćaj u petak uveče po lokalnom vremenu. Ipak, normalizacija letova nije bila trenutna, jer su avio-kompanije morale da usklade rasporede nakon velikog broja otkazivanja i kašnjenja.
Riječ je o drugoj nacionalnoj obustavi polaznih letova u SAD od terorističkih napada 11. septembra 2001. godine. Prethodna se dogodila u januaru 2023, kada je problem u sistemu za obavještavanje pilota doveo do privremene obustave domaćih polazaka.
ETOportal
