TEHERAN / VAŠINGTON – U jednoj od najopasnijih operacija potrage i spasavanja u modernoj istoriji, američke snage uspjele su da izvuku drugog člana posade borbenog aviona F-15E Strike Eagle, koji je oboren iznad iranske teritorije. Dok su specijalne jedinice izvršile fizičku ekstrakciju, izvori potvrđuju da je Centralna obavještajna agencija (CIA) odigrala presudnu ulogu u lociranju i zaštiti oficira dok se nalazio duboko iza neprijateljskih linija.
Pad iznad neprijateljske teritorije
Incident se dogodio u petak, 3. aprila 2026. godine, kada je iranska protivvazdušna odbrana pogodila američki lovac-bombarder tokom eskalacije sukoba u regionu. Avion, koji opslužuju pilot i oficir za sisteme naoružanja (WSO), srušio se u jugozapadnom Iranu. Dok je prvi član posade lociran i evakuisan ubrzo nakon pada, drugi oficir je ostao sakriven u surovom planinskom terenu više od 24 sata, izbjegavajući potjeru jedinica Iranske revolucionarne garde (IRGC).
Nevidljiva ruka CIA-e u akciji
Iako su u samoj akciji izvlačenja učestvovali avioni HC-130J Combat King II i helikopteri HH-60W Jolly Green II, obavještajni rad CIA-e bio je temelj uspjeha:
- Napredni nadzor: CIA je koristila sofisticiranu mrežu satelita i bespilotnih letjelica za praćenje kretanja iranskih snaga oko zone pada.
- Kampanja obmane: Agencija je navodno sprovela elektronsku i informatičku operaciju obmane kako bi skrenula pažnju iranskih potjera sa stvarne lokacije oficira.
- Direktna komunikacija: Operativci su održavali neprekidan kontakt sa oficirom na zemlji, navodeći ga kroz planinske usjeke do tačke koja je bila bezbjedna za slijetanje helikoptera.
Dramatična ekstrakcija pod vatrom
Finalna faza operacije, koju je američki predsjednik opisao kao „jednu od najsmjelijih u istoriji SAD“, protekla je uz intenzivnu razmjenu vatre. Helikopteri koji su vršili spasavanje bili su pod vatrom iz lakog naoružanja, a tokom misije je oštećen i jedan avion A-10 Warthog, čiji je pilot bio prinuđen da se katapultira iznad Persijskog zaliva, gdje je takođe uspješno spašen.
Geopolitičke posljedice
Uspješno spasavanje oba člana posade donijelo je ogromno olakšanje Pentagonu, ali i znatno podiglo tenzije. Iranski zvaničnici su potvrdili obaranje letjelice, optužujući SAD za kršenje vazdušnog prostora, dok Vašington upozorava na „ozbiljne posljedice“ ukoliko se napadi na američke letjelice nastave.
Oficiri se trenutno nalaze na medicinskom ispitivanju i van životne su opasnosti. Ova operacija još jednom je potvrdila ključnu sinergiju između elitnih vojnih jedinica i obavještajne zajednice u kriznim situacijama „nulte tolerancije“ na gubitke.
ETOportal/N.G.
