Novi izvještaj Europola pokazuje da se kriminalne organizacije sve uspješnije prilagođavaju policijskim akcijama, oslanjajući se na digitalne tehnologije, vještačku inteligenciju i međunarodnu saradnju kako bi nastavile ilegalne aktivnosti.
Organizovane kriminalne grupe u Evropskoj uniji pokazuju izuzetnu sposobnost prilagođavanja i opstanka uprkos intenzivnim međunarodnim policijskim operacijama, navodi se u najnovijem izvještaju Europola „Decoding the EU’s Most Threatening Criminal Networks – Issue 2: The Blueprint of Criminal Opportunism“.
Prema podacima evropske policijske agencije, od 821 kriminalne mreže identifikovane tokom 2024. godine čak 76 odsto više se ne nalazi među najopasnijim strukturama, prvenstveno zahvaljujući koordinisanim akcijama policijskih i pravosudnih organa država članica. Ipak, istovremeno je evidentirano formiranje 533 nove kriminalne mreže, što potvrđuje da organizovani kriminal izuzetno brzo popunjava nastale praznine i prilagođava se promijenjenim okolnostima.
U izvještaju se ističe da kriminalne organizacije danas djeluju kao međusobno povezani ekosistemi, sposobni da se reorganizuju nakon hapšenja ključnih članova, uspostave nove saveze i nastave poslovanje bez većih zastoja. Takav model rada, upozorava Europol, predstavlja jedan od najvećih izazova za evropske bezbjednosne službe.
Posebna pažnja posvećena je ubrzanom razvoju sajber kriminala. Kriminalne mreže sve češće koriste šifrovane komunikacione platforme, digitalne servise, vještačku inteligenciju, kriptovalute i složene finansijske mehanizme kako bi prikrile tragove nezakonito stečene dobiti i otežale rad istražnih organa.
Europol naglašava da uspješna borba protiv organizovanog kriminala više ne može biti isključivo zadatak policije. Neophodan je, kako se navodi, pristup koji uključuje institucije, privatni sektor i međunarodne partnere, uz snažnije oslanjanje na obavještajno vođene istrage, razmjenu podataka i napredne digitalne alate.
Evropski komesar za unutrašnje poslove Magnus Brunner ocijenio je da organizovani kriminal predstavlja jednu od najozbiljnijih prijetnji bezbjednosti Evropske unije, zbog čega je, kako je istakao, neophodno dodatno jačanje evropske saradnje i operativnih kapaciteta Europola.
Vršilac dužnosti izvršnog direktora Europola Jürgen Ebner poručio je da svaka razbijena kriminalna mreža slabi ukupni kriminalni sistem, ali da iskustva pokazuju kako se nove strukture formiraju izuzetno brzo, zbog čega je potrebno kontinuirano unapređivati metode suzbijanja organizovanog kriminala.
U izvještaju se navodi da najopasnije kriminalne mreže danas okupljaju više od 400.000 članova iz 118 nacionalnosti i djeluju u različitim oblastima teškog i organizovanog kriminala, uključujući trgovinu narkoticima, trgovinu ljudima, finansijske prevare, pranje novca i visokotehnološki kriminal. Europol upozorava da će, bez snažnije međunarodne saradnje i stalnog prilagođavanja bezbjednosnih strategija, kriminalne organizacije nastaviti da koriste tehnološki razvoj i globalnu povezanost za širenje svojih aktivnosti.
ETOportal / V.M.
