Za posljednjih deset godina gotovo 10.000 građana Crne Gore prijevremeno je umrlo zbog zagađenja vazduha, pokazuju podaci Evropske agencije za životnu sredinu. Riječ je o tihoj, ali kontinuiranoj zdravstvenoj krizi, čije se posljedice najteže osjećaju u sjevernom i centralnom dijelu zemlje.
Najopasniji zagađivač su PM 2,5 čestice, poznate i kao „nevidljivi ubice“, jer zbog svoje izuzetno male veličine prodiru duboko u pluća, dospijevaju u krvotok i šire se do svih organa. Upravo ove čestice građani udišu gotovo svakodnevno u većini gradova tokom sezone grijanja, od novembra do aprila.
Podaci Svjetske zdravstvene organizacije dodatno upozoravaju da čak trećina smrtnih slučajeva od moždanog i srčanog udara direktno je povezana sa zagađenjem vazduha. Osim toga, dugotrajna izloženost povećanim koncentracijama štetnih čestica dovodi do razvoja ili pogoršanja brojnih hroničnih oboljenja, posebno respiratornih i kardiovaskularnih.
Najugroženija opština u Crnoj Gori su Pljevlja, gdje je tokom decembra zabilježena dnevna koncentracija PM 2,5 čestica i do tri puta veća od zakonom propisane godišnje granične vrijednosti, koja iznosi 20 mikrograma po metru kubnom. Alarmantni nivoi zagađenja registrovani su i u drugim gradovima, vazduh u Podgorici i Nikšiću bio je oko dva i po puta zagađeniji, dok je u Bijelom Polju koncentracija tokom decembra bila duplo viša od dozvoljene godišnje vrijednosti.
Ovi podaci jasno ukazuju da problem zagađenja vazduha u Crnoj Gori više nije samo ekološko pitanje, već ozbiljan javnozdravstveni izazov koji zahtijeva hitne, sistemske i dugoročne mjere. Svaki novi dan bez konkretne reakcije znači nastavak izlaganja građana riziku koji se ne vidi, ali se itekako osjeća.
ETOportal / V.M.
