Dok se Crna Gora nalazi u vrhuncu turističke sezone, virus Zapadnog Nila potvrđen je kod ljudi u Srbiji i Sjevernoj Makedoniji, a prisustvo virusa registrovano je i kod komarca u Beogradu. U Crnoj Gori nema javno potvrđenih podataka o ovogodišnjim slučajevima kod ljudi, ali upravo regionalna situacija otvara pitanje koliko su naš epidemiološki nadzor i kontrola komaraca spremni za sezonu najveće aktivnosti vektora.
Virus Zapadnog Nila nije nova prijetnja, niti svaki ubod komarca znači opasnost. Međutim, ovo je period godine kada je rizik najveći, ECDC navodi da se većina slučajeva kod ljudi u Evropi javlja između jula i septembra, dok je WHO još krajem jula upozorio na porast obolijevanja u više evropskih zemalja. Do tada su lokalno stečeni slučajevi potvrđeni u Italiji, Grčkoj, Sjevernoj Makedoniji, Rumuniji i Španiji, a najnoviji evropski izvještaji pokazuju nastavak širenja tokom avgusta.
Situacija u neposrednom okruženju dodatno pojačava razlog za pitanja. U Srbiji su početkom avgusta potvrđena prva dva slučaja kod ljudi, oba u Beogradu, a 13. avgusta objavljeno je da je virus detektovan i kod komarca uhvaćenog na Čukarici. U Sjevernoj Makedoniji broj oboljelih raste, a 12. avgusta potvrđen je i prvi smrtni ishod. To ne znači da je Crna Gora u epidemiji niti da će se virus nužno pojaviti kod nas, ali znači da je opravdano pitati da li se komarci u Crnoj Gori sistematski nadziru, testiraju i tretiraju tamo gdje epidemiološka procjena pokaže potrebu.
Posebnu pažnju javnosti zaslužuju područja sa pogodnim uslovima za razmnožavanje komaraca , Podgorica i zone uz vodotokove, kao i Ulcinj, Bojana i područje Skadarskog jezera. To, međutim, ne znači da je bilo koja od tih lokacija automatski žarište virusa. Zato smo Institutu za javno zdravlje Crne Gore uputili pitanja: koliko se trenutno prati brojnost i rasprostranjenost komaraca, da li se vrši laboratorijsko testiranje na virus Zapadnog Nila, kakva je epidemiološka procjena rizika za Crnu Goru, ko donosi odluku o tretiranju i kada su planirani naredni tretmani u područjima sa povećanom brojnošću komaraca? Posebno tražimo odgovor da li postoji koordinisan plan nadzora tokom turističke sezone.
Jedno je sigurno da lična zaštita ne može biti jedina linija odbrane ako postoji povećan rizik. Institut za javno zdravlje Crne Gore već navodi da se virus prenosi ubodom zaraženih komaraca, dok ECDC upozorava da oko 80 odsto zaraženih ljudi nema simptome. Za teže oblike bolesti nema specifične terapije, pa prevencija i kontrola komaraca imaju posebno mjesto u javnozdravstvenom odgovoru. Građanima i turistima ostaju osnovne mjere, repelenti, odjeća koja pokriva kožu i uklanjanje stajaće vode , ali javnost ima pravo da zna i šta rade nadležne institucije, koliko se komarci nadziru i kada će biti sprovedeni tretmani tamo gdje su potrebni.
ETOportal / mr Vojislaqv Marković – menadžer bezbjednosti
