Novi godišnji izvještaj Evropske unije za prethodnu godinu donosi detaljnu analizu stanja ljudskih prava i demokratije u Crnoj Gori. Saznajte koje su ključne kritike Brisela.
Evropska unija objavila je Godišnji izvještaj o ljudskim pravima i demokratiji u svijetu, koji donosi detaljan osvrt na globalna kretanja, ali i poseban skener stanja u Crnoj Gori. Kako je saopšteno iz Evropske kuće, aktuelna geopolitička previranja na globalnom nivou u oštrom su kontrastu sa pozitivnim primjerima i pričama o uspjehu koje ovaj dokument ističe. Brisel naglašava da su uprkos dugotrajnim sukobima i slabljenju međunarodnog poretka, u svijetu zabilježeni pomaci kroz snažnije učešće mladih i napredak ka ukidanju smrtne kazne.
Kada je riječ o Crnoj Gori, zvanični Brisel konstatuje da država posjeduje uglavnom zaokružen zakonodavni i institucionalni okvir za zaštitu temeljnih prava. Ipak, jasna poruka evropskih partnera jeste da je neophodno uložiti dodatne napore kako bi se obezbijedila njegova puna i dosljedna primjena u praksi. Posebno se naglašava da pristup pravdi mora biti efikasniji, naročito kada su u pitanju lica u ranjivom položaju koja se suočavaju sa administrativnim i sudskim barijerama.
Dokument apostrofira da su najranjivije društvene grupe u crnogorskom društvu i dalje izložene visokom stepenu marginalizacije. Pripadnici romske i egipćanske populacije, osobe sa invaliditetom, kao i pripadnici LGBTI zajednice i dalje trpe diskriminaciju, govor mržnje i krivična djela počinjena iz mržnje. Evropska unija zbog toga zahtijeva od Podgorice da hitno i djelotvorno postupi po preporukama ključnih međunarodnih tijela za sprečavanje mučenja, rasizma, kao i nasilja nad ženama i nasilja u porodici.
Funkcionisanje demokratskih institucija ocijenjeno je kao uglavnom stabilno, ali opterećeno hroničnom političkom polarizacijom koja redovno izaziva institucionalne krize i blokade. Iako je parlamentarna većina, sastavljena od raznorodne koalicije političkih partija, uspjela da održi relativnu stabilnost, rad parlamenta bio je ozbiljno uzdrman. Izvještaj podsjeća na duboku krizu koja je nastala nakon kontroverzne i ustavno upitne odluke Skupštine o penzionisanju sutkinje Ustavnog suda, što je dovelo do višemjesečnog bojkota opozicije i oštrih kritika Venecijanske komisije.
Politički kalendar Crne Gore bio je dodatno opterećen nestandardnom dinamikom lokalnih izbora koji su se održavali gotovo svaka tri mjeseca, dok procesi u Kotoru i Šavniku nijesu dobili svoj konačni epilog. Pozitivan iskorak napravljen je usvajanjem izmjena izbornog zakonodavstva i novog Zakona o zabrani diskriminacije koji je usklađen sa pravnom tekovinom Evropske unije. Ipak, saradnja Vlade i civilnog sektora i dalje se pretežno odvija na formalnom nivou, zbog čega Brisel traži suštinsko uključivanje nevladinih organizacija u kreiranje javnih politika.
Evropska unija nastavlja da pruža snažnu političku i finansijsku podršku Crnoj Gori kroz fokus na završna mjerila u okviru ključnog Pregovaračkog poglavlja dvadeset tri. Finansijska podrška se realizuje kroz višemilionske pakete i zajmove državnom budžetu, ali i kroz posebne fondove namijenjene civilnom društvu, ruralnom razvoju i osnaživanju mladih. Brisel poručuje da odbrana medijskog suvereniteta, podrška nezavisnim medijima i zaštita ljudskih prava ostaju dugoročna obaveza Crne Gore na njenom evropskom putu.
ETOportal
