Nevladine organizacije zatražile su hitnu reakciju institucija zbog sve ozbiljnijeg zagađenja rijeke Zete, upozoravajući da neprečišćene otpadne vode ugrožavaju zdravlje građana, životnu sredinu i evropske integracije Crne Gore.
Nevladine organizacije iz Crne Gore uputile su ozbiljno upozorenje nadležnim institucijama zbog kontinuiranog zagađenja rijeke Zete, zahtijevajući hitno sprovođenje zakona i zaustavljanje ispuštanja neprečišćenih otpadnih voda u jedan od najvažnijih vodotokova u zemlji.
Kako navode, višegodišnje ispuštanje fekalnih, industrijskih i drugih otpadnih voda predstavlja ozbiljno kršenje zakonskih propisa i ne može biti predmet različitih tumačenja ili administrativnog prebacivanja odgovornosti između institucija.
Predstavnici nevladinog sektora upozoravaju da su inspekcijske službe i nadležni organi godinama bili upoznati sa problemima koji pogađaju rijeku Zetu, ali da su konkretne mjere izostale. Posljedice takvog odnosa, ističu, danas su vidljive kroz ozbiljno narušavanje kvaliteta vode i ugrožavanje prirodnog ekosistema.
Posebnu zabrinutost izazivaju informacije da se iz pojedinih proizvodnih pogona svakodnevno u rijeku ispuštaju desetine hiljada litara neprečišćenih otpadnih voda. Nevladine organizacije smatraju da ovakvi podaci zahtijevaju hitnu reakciju državnih organa, vanredne kontrole i sankcionisanje svih odgovornih.
Prema njihovim riječima, problem odavno prevazilazi pitanje zaštite životne sredine i direktno utiče na javno zdravlje, bezbjednost građana, lokalnu privredu i razvoj turizma. Na pojedinim djelovima rijeke, upozoravaju, zagađenje je dostiglo nivo koji dovodi u pitanje mogućnost bezbjednog kupanja i rekreacije.
Dodatni problem predstavlja činjenica da još nije uspostavljen zajednički upravljački sistem Parka prirode Rijeka Zeta, uprkos zakonskim obavezama koje imaju Glavni grad Podgorica i Opština Danilovgrad. Bez funkcionalnog upravljanja, smatraju ekološke organizacije, nije moguće obezbijediti efikasan nadzor, koordinisanu zaštitu i sprovođenje mjera očuvanja ovog vrijednog prirodnog područja.
Nevladine organizacije podsjećaju da je rijeka Zeta predložena za uključivanje u evropsku ekološku mrežu Natura 2000, što Crnoj Gori nameće dodatnu odgovornost kada je riječ o očuvanju zaštićenih biljnih i životinjskih vrsta, kao i njihovih staništa. Svako novo zagađenje, upozoravaju, dodatno otežava ispunjavanje obaveza koje proizlaze iz procesa pristupanja Evropskoj uniji.
U zajedničkom saopštenju zatraženo je da nadležne institucije hitno identifikuju sve izvore zagađenja, sprovedu vanredne inspekcijske kontrole, nalože otklanjanje nepravilnosti i sankcionišu sve subjekte koji krše propise.
Takođe, insistiraju na uspostavljanju trajnog monitoringa kvaliteta vode, vazduha, biljnog i životinjskog svijeta, uz redovno i transparentno objavljivanje rezultata.
„Priroda se ne štiti konferencijama za medije i obećanjima. Priroda se štiti primjenom zakona“, poručili su predstavnici organizacija, ističući da su građani posljednjih mjeseci pokazali odlučnost da sačuvaju rijeku Zetu, ali da konačna odgovornost mora ostati na državnim institucijama.
Saopštenje su potpisali Crnogorsko društvo ekologa, Centar za zaštitu i proučavanje ptica, Parkovi Dinarida, Eko-tim, Program za životnu sredinu i Green Home, uz poruku da ne traže nove propise, već dosljednu primjenu postojećih zakona i jednaku zaštitu prirodnih bogatstava Crne Gore.
Podrška građanskim aktivistima i inicijativama za očuvanje rijeke Zete predstavlja važan korak u zaštiti jednog od najznačajnijih prirodnih resursa države, čije očuvanje mora biti zajednički interes svih građana i institucija.
ETOportal
