Pokušaj predsjednika Evropskog savjeta, António Costa, da pokrene razgovor o mogućem otvaranju diplomatskih kanala prema Rusiji u kontekstu budućih mirovnih pregovora o okončanju rata u Ukrajini, izazvao je različite reakcije među liderima država članica Evropske unije tokom samita u Briselu.
Prema informacijama koje su prethodnih dana objavili evropski mediji, inicijativa nije predstavljena kao promjena dosadašnje politike Evropske unije prema Moskvi, već kao razmatranje mogućih diplomatskih mehanizama koji bi u određenom trenutku mogli doprinijeti političkom rješenju sukoba. Ipak, sama mogućnost uspostavljanja intenzivnijih kontakata s ruskom stranom otvorila je novu raspravu među evropskim liderima o načinu na koji bi EU trebalo da se pozicionira u narednoj fazi rata.
Dio država članica smatra da Evropska unija mora zadržati otvorene komunikacione kanale, posebno ukoliko se u budućnosti stvore uslovi za ozbiljne pregovore o prekidu sukoba. Zagovornici takvog pristupa ističu da diplomatija, čak i u najtežim geopolitičkim okolnostima, ostaje važan instrument međunarodnih odnosa i potencijalni put ka dugoročnoj stabilizaciji evropskog kontinenta.
Sa druge strane, pojedine članice upozoravaju da bi bilo kakvi diplomatski signali prema Moskvi mogli biti pogrešno protumačeni kao slabljenje evropskog jedinstva ili odstupanje od dosadašnje politike podrške Ukrajini. Te zemlje insistiraju da svaki budući korak mora biti usklađen sa stavovima Kijeva i zasnovan na principima međunarodnog prava, teritorijalnog integriteta i suvereniteta Ukrajine.
Politički analitičari ocjenjuju da razlike u pristupu ne predstavljaju nužno duboku podjelu unutar Evropske unije, već odražavaju različite poglede država članica na tempo i modalitete eventualnog diplomatskog procesa. Istovremeno, većina evropskih lidera ostaje saglasna da se sankcije prema Rusiji i podrška Ukrajini nastavljaju bez promjena, dok se mogućnost budućih pregovora posmatra kao pitanje koje će u velikoj mjeri zavisiti od razvoja situacije na terenu.
Samit u Briselu još jednom je pokazao da Evropska unija nastoji očuvati jedinstven politički front prema ratu u Ukrajini, ali i da među članicama postoje različita viđenja o tome kako bi trebalo pripremati teren za eventualnu diplomatsku fazu rješavanja jednog od najvećih bezbjednosnih izazova sa kojima se Evropa suočava u posljednjim decenijama.
ETOportal / V.M.
