Novi talas vojne eskalacije između Sjedinjenih Američkih Država i Irana dodatno je uzdrmao bezbjednosnu arhitekturu Bliskog istoka. Nakon napada na trgovačke brodove u Hormuškom moreuzu, Washington je pokrenuo koordinisane vazdušne udare na više desetina vojnih ciljeva u Iranu, uz obrazloženje da je riječ o odgovoru na prijetnje međunarodnoj pomorskoj trgovini i bezbjednosti plovidbe. Istovremeno, američka administracija povukla je licencu koja je omogućavala prodaju iranske nafte, čime je vojni odgovor proširen i na ekonomski pritisak prema Teheranu.
Iranske vlasti saopštile su da su eksplozije zabilježene u više područja na jugu zemlje, uključujući okolinu Bandar Abasa, ostrvo Kešm i luku Sirik, dok je Ministarstvo spoljnih poslova oštro osudilo američke napade, optužujući Washington za ozbiljno narušavanje prethodno postignutih sporazuma i međunarodnih obaveza. Ubrzo je uslijedio i odgovor Iranske revolucionarne garde (IRGC), koja tvrdi da je raketama i bespilotnim letjelicama gađala američke vojne objekte u Bahreinu i Kuvajtu, uključujući bazu Pete flote i vazduhoplovnu bazu Ali Al Salem, uz tvrdnju da je tokom operacije oboren i američki dron tipa MQ-9.
Najnovija razmjena udara označava ulazak krize u znatno opasniju fazu, sa mogućim posljedicama po energetsku stabilnost, bezbjednost pomorskih puteva i ukupne geopolitičke odnose na Bliskom istoku. Dok Washington poručuje da će vojne operacije trajati sve dok iranske sposobnosti za napade na međunarodnu plovidbu ne budu neutralisane, Teheran najavljuje nastavak odgovora radi zaštite nacionalnih interesa. Takav razvoj događaja dodatno povećava rizik od šire regionalne konfrontacije u kojoj bi posljedice mogle daleko nadmašiti granice direktnog sukoba dvije države.
ETOportal / V.M.
