Peking, 29. januar 2026. – Britanski premijer Kir Starmer započeo je zvaničnu posjetu Kini, tokom koje će razgovarati sa kineskim državnim rukovodstvom i predstavnicima poslovne zajednice. Međutim, njegov dolazak u Peking zasjenila je kontroverza oko izbora aviona kojim je delegacija doputovala.
Polemiku je pokrenuo bivši ministar bezbjednosti Tom Tugendhat, koji je tvrdio da vladin avion nije korišćen iz bezbjednosnih razloga, zbog straha da bi kineske obavještajne službe mogle prisluškivati premijera. Prema njegovim riječima, let je organizovan komercijalnim avionom kako bi se izbjegli rizici od infiltracije i postavljanja nadzornih uređaja, što bi zahtijevalo neprekidno, 24-časovno obezbjeđenje letjelice.
Tugendhat je naveo da su tokom posjete primjenjene pojačane mjere predostrožnosti, koje prema njegovim riječima prevazilaze uobičajenu praksu. Pojedini novinari su prenijeli da je i sam Starmer koristio mobilni telefon, dok su neki članovi delegacije u potpunosti izbjegavali elektronske uređaje, oslanjajući se na olovke i beležnice.
S druge strane, vladin izvor za britanski časopis ponudio je jednostavnije objašnjenje. Prema njegovim riječima, ključni razlog za izbor komercijalnog leta bila je veličina delegacije – sa premijerom je putovalo oko 60 poslovnih i kulturnih lidera, kao i desetine novinara, što bi značajno otežalo korišćenje zvaničnog vladinog aviona. Ista praksa primijenjena je i u oktobru 2025. godine tokom posjete Indiji, kada je u čarter letu učestvovalo čak 125 poslovnih lidera. U sadašnjoj delegaciji nalazi se i Kolm Lejsi, komercijalni direktor kompanije Britiš ervejz.
Osetljivi odnosi Londona i Pekinga
Posjeta Starmera Kini odvija se u trenutku osjetljivih odnosa između Londona i Pekinga. Prije dva mjeseca, britanska kontraobavještajna služba MI5 upozorila je parlamentarce na pokušaje kineskih obavještajnih struktura da regrutuju pojedince sa pristupom povjerljivim informacijama. Dodatne tenzije izazvalo je i odobrenje za izgradnju nove kineske ambasade u Londonu, čija blizina ključnih telekomunikacionih kablova izazvala je zabrinutost bezbjednosnih stručnjaka.
Uprkos tim izazovima, Starmer je uoči puta naglasio da je u interesu Britanije izgradnja strateškog i koherentnog odnosa sa Pekingom. Tokom boravka planirani su razgovori sa kineskim predsjednikom Si Đinpingom, kao i susreti sa predstavnicima privrede.
„To ne znači da zatvaramo oči pred problemima koje oni predstavljaju, već da se angažujemo čak i tamo gdje se ne slažemo“, poručio je britanski premijer, naglašavajući da dijalog sa Pekingom ostaje važan dio spoljnopolitičke strategije Londona, uprkos razlikama u stavovima.
ETOportal/N.G.
