Američki državni sekretar Marco Rubio poručio je na Minhenska bezbjednosna konferencija da kraj transatlantske ere „nije ni cilj ni želja“ Sjedinjenih Američkih Država, naglašavajući da će SAD trajno ostati vezane za Evropu, uprkos najavama redefinisanja međunarodnih odnosa i institucija koje su oblikovale svjetski poredak nakon Drugog svjetskog rata. „Naš dom jeste na zapadnoj hemisferi, ali ćemo uvijek biti dijete Evrope“, kazao je Rubio, upozoravajući da je euforija nakon pobjede Zapada u Hladnom ratu dovela do „opasne zablude o kraju istorije“ i uvjerenja da će liberalna demokratija postati univerzalni model bez granica i geopolitičkih podjela. Prema njegovim riječima, Sjedinjene Države i evropski saveznici sada imaju zajedničku obavezu da preispitaju te pretpostavke i krenu ka „obnovi“ transatlantskog partnerstva na realnijim osnovama.
Rubio je istakao da će, pod administracijom predsjednika Donald Trump, Vašington „ponovo preuzeti zadatak obnove“, uz zahtjev za većom ozbiljnošću i reciprocitetom evropskih partnera. Poručio je da SAD žele da zajedno sa saveznicima „utru put ka novom vijeku prosperiteta“, ali i da međunarodne institucije moraju biti prilagođene savremenim izazovima. U tom kontekstu naveo je da Ujedinjene nacije i dalje imaju „ogroman potencijal“, ali da nijesu ponudile adekvatne odgovore na hitna globalna pitanja. Govor u Minhenu ocijenjen je kao pokušaj balansiranja između potvrde tradicionalnog savezništva sa Evropom i najave dubljih promjena u pristupu globalnom upravljanju i bezbjednosnoj arhitekturi.
U nastavku evropske turneje Rubio će posjetiti Slovačku i Mađarsku, gdje su planirani susreti sa premijerima Robert Fico i Viktor Orbán, liderima koji se u evropskim okvirima prepoznaju po suverenističkim i nacionalnim politikama bliskim stavovima aktuelne američke administracije. Energetika će, prema najavama američkih zvaničnika, biti u vrhu agende, imajući u vidu snažnu zavisnost obje države od ruskih fosilnih goriva i njihove sporove sa Evropskom unijom u vezi sa postepenim ukidanjem uvoza ruskog gasa. Posjeta dolazi u osjetljivom političkom trenutku za Mađarsku, uoči parlamentarnih izbora, dok Vašington nastoji da učvrsti odnose sa saveznicima u centralnoj Evropi i redefiniše transatlantsku saradnju u novim geopolitičkim okolnostima.
ETOportal / V.M.
