Ujedinjene nacije (UN) ocijenile su da dokumentacija poznata kao „Epstinovi dosijee“, koju je nedavno objavilo američko Ministarstvo pravde, sadrži vjerodostojne dokaze o sistematskom seksualnom zlostavljanju, trgovini ljudima i eksploataciji žena i djevojčica, koja bi mogla biti kvalifikovana kao zločini protiv čovječnosti.
Opis zločina
Prema stručnjacima UN, djela zabilježena u dosijeima uključuju seksualno ropstvo, reproduktivno nasilje, prisilna nestajanja, mučenje, nehumano i ponižavajuće postupanje, te femicid. „Ovi zločini počinjeni su u kontekstu suprematističkih uvjerenja, rasizma, korupcije, ekstremne mizoginije i dehumanizacije žena i djevojčica širom svijeta“, navodi se u saopštenju Kancelarije UN za ljudska prava.
Stručnjaci upozoravaju da obim, priroda i transnacionalni karakter ovih djela ukazuju na globalni kriminalni poduhvat, s „zastrašujućim implikacijama nekažnjivosti za počinioce“.
Poziv na procesuiranje
Eksperti UN naglašavaju da prijavljeni obrasci mogu zadovoljiti zakonske kriterijume za zločine protiv čovječnosti i da se moraju procesuirati pred svim nadležnim nacionalnim i međunarodnim sudovima. „Sve optužbe sadržane u dosijeima zahtijevaju nezavisnu, temeljnu i nepristrasnu istragu kako bi se utvrdilo kako su se ovakvi zločini mogli događati toliko dugo“, navodi se u saopštenju.
Zaštita žrtava
UN ističu da neadekvatna zaštita privatnosti žrtava dovodi do ponovne traume i mogućnosti odmazde. Žrtve su, uz značajne lične troškove, pokazale hrabrost i otpornost tražeći odgovornost počinilaca. Eksperti pozivaju američke vlasti da hitno otklone proceduralne propuste, osiguraju transparentno otkrivanje dokaza i nadoknadu štete, te okončaju nekažnjivost počinilaca.
Preporuke i međunarodni kontekst
UN pozivaju sve države da istraže i gone osobe imenovane u dosijeima, uključujući političke i privatne aktere, te ističu da „niko nije previše bogat ili previše moćan da bi bio iznad zakona“. Takođe, neophodno je ukidanje zastarjelosti koja sprječava krivično gonjenje teških zločina povezanih sa Epstinom.
O objavljivanju dosijea
Objavljivanje „Epstinovih dosijea“ sprovedeno je u skladu sa američkim Zakonom o transparentnosti dokumenata, koji je stupio na snagu 19. novembra 2025. godine. Ministarstvo pravde SAD je 30. januara 2026. objavilo više od tri miliona stranica dokumenata, 2.000 video snimaka i 180.000 fotografija.
ETOportal
