Predsjednik Sjedinjenih Američkih Država Donald Trump najavio je uvođenje globalne carine od 10 odsto, pozivajući se na odredbe trgovinskog zakonodavstva poznate kao Sekcija 122, nakon što je Vrhovni sud SAD ranije tokom dana ograničio domet njegovih izvršnih ovlašćenja u oblasti trgovinske politike, prenosi CNN.
U odluci donijetoj sa šest glasova prema tri, sudije su zaključile da predsjednik nije imao pravni osnov da uvede sveobuhvatne carine pozivajući se na vanredna ekonomska ovlašćenja. Time je Sud jasno naznačio granice izvršne vlasti u primjeni instrumenata trgovinske zaštite bez prethodne saglasnosti zakonodavne grane vlasti.
Za razliku od ranijih carinskih mjera koje je Tramp uvodio tokom svog mandata, nove dažbine, prema važećem okviru Sekcije 122, mogu ostati na snazi najduže 150 dana, osim ukoliko Kongres Sjedinjenih Američkih Država ne odobri njihovo produženje.
Odgovarajući na pitanje novinara da li planira da carine zadrži neograničeno, Tramp je poručio da „Sjedinjene Države imaju pravo da rade praktično šta god žele“, ali je precizirao da bi naplata mogla početi „za otprilike tri dana“.
Predsjednik je istovremeno najavio pokretanje više novih istraga koje predstavljaju proceduralni preduslov za eventualno uvođenje dodatnih carina prema drugom trgovinskom mehanizmu, poznatom kao Sekcija 301. Taj instrument omogućava administraciji da reaguje na, kako se tumači, nepoštene trgovinske prakse stranih država, ali podrazumijeva sprovođenje formalnog istražnog postupka.
Odluka Vrhovnog suda i reakcija Bijele kuće otvaraju novu fazu u odnosu između izvršne i sudske vlasti u domenu trgovinske politike, ali i potencijalno utiču na globalne ekonomske tokove, imajući u vidu značaj američkog tržišta u međunarodnoj razmjeni.
ETOportal / V.M.
