LONDON – Britanski premijer Kir Starmer suočava se sa najtežom političkom krizom od preuzimanja vlasti, nakon što su četiri člana njegove vlade podnijela ostavke u roku od samo nekoliko sati. Unutar Laburističke partije buknula je otvorena pobuna, a preko 80 poslanika javno zahtijeva da premijer hitno podnese ostavku ili odredi tačan datum svog povlačenja iz Dauning strita.
Povod za nezapamćen pritisak je katastrofalan poraz laburista na lokalnim izborima, ali i serija skandala koji su uzdrmali Vladu. Posebno je odjeknula afera sa imenovanjem i brzim otpuštanjem Pitera Mandelsona sa mjesta ambasadora u SAD, nakon što su otkrivene njegove veze sa osuđenim seksualnim prestupnikom Džefrijem Epstajnom. Gubitak podrške birača direktna je posljedica i spornih ekonomskih odluka, poput ukidanja zimskog dodatka za gorivo ugroženim kategorijama tokom krize troškova života.
Ministri koji su napustili Vladu
Vlada je pretrpjela žestok udarac kada su ostavke, uz oštre kritike na račun premijera, podnijeli ključni funkcioneri:
- Džes Filips (Jess Phillips): Dosadašnja ministarka za zaštitu i borbu protiv nasilja nad ženama poručila je premijeru da su „djela, a ne riječi“ ono što se računa.
- Aleks Dejvis-Džons (Alex Davies-Jones): Ministarka za podršku žrtvama ocijenila je izborne rezultate kao „katastrofalne“ i pozvala Starmera da ode u interesu države.
- Mijata Fanbule (Miatta Fahnbulleh): Ministarka za devoluciju i lokalne zajednice javno je saopštila da je Starmer „izgubio povjerenje i kredibilitet kod naroda“.
- Zubir Ahmed: Ministar zdravlja podnio je ostavku navodeći da premijeru nedostaje „liderstvo vođeno jasnim vrijednostima“.
Starmer prkosi pobunjenicima dok se rivali spremaju
Ipak, na dramatičnom sastanku Kabineta, Kir Starmer je odbio da podnese ostavku. On tvrdi da formalni uslovi za pokretanje glasanja o povjerenju unutar partije još uvijek nijesu ispunjeni i da zemlja od njega očekuje da nastavi da vlada. Da bi pobunjenici forsirali smjenu, potrebno je da 20 odsto laburističkih poslanika (tačno 81 od 403) zvanično podrži jednog alternativnog kandidata.
I dok zamenik premijera Dejvid Lami i dalje javno brani šefa vlade, u Londonu se već uveliko spekuliše o nasljednicima. Kao najozbiljniji kandidati pominju se aktuelni ministar zdravlja Ves Striting (Wes Streeting), koji prema navodima medija već priprema teren za kandidaturu, kao i izuzetno popularni gradonačelnik Mančestera Endi Bernam (Andy Burnham). Ukoliko Starmer padne, Velika Britanija će dobiti petog premijera u nepune četiri godine.
ETOportal
