Naučnici su otkrili da narodi Hadza iz Tanzanije i Tsimane iz Bolivije dijele 1.231 vrstu crijevnih mikroba, od kojih je oko 60 odsto rijetko ili odsutno kod ljudi u industrijalizovanim društvima. Šta ovo otkriće govori o ljudskoj evoluciji i zdravlju?
Ljudsko tijelo nije dom samo ljudskim ćelijama već i ogromnom broju mikroorganizama koji imaju važnu ulogu u varenju hrane, stvaranju pojedinih vitamina i funkcionisanju imunskog sistema. Međutim, način života može značajno uticati na njihov sastav i raznovrsnost. Istraživanje objavljeno 7. oktobra 2026. godine u naučnom časopisu Nature, pod naslovom Prehistoric global migration of vanishing gut microbes with humans, otkrilo je da narodi Hadza iz Tanzanije i Tsimane iz bolivijskog dijela Amazonije dijele čak 1.231 vrstu crijevnih mikroba. Hadze su jedna od rijetkih preostalih zajednica lovaca-sakupljača, čija se ishrana oslanja na lov, ribolov i sakupljanje divljih biljaka, bobica i gomolja. Narod Tsimane, s druge strane, kombinuje uzgoj biljaka sa lovom, ribolovom i sakupljanjem hrane. Iako ove zajednice žive na različitim kontinentima i njihovi su se preci razdvojili prije više desetina hiljada godina, njihovi crijevni mikrobiomi zadržali su iznenađujuće slične osobine. Prema rezultatima istraživanja, oko 60 odsto zajedničkih bakterijskih vrsta rijetko se pronalazi ili je odsutno u mikrobiomima ljudi iz industrijalizovanih populacija. Koristeći dubinsko sekvenciranje DNK mikroorganizama i analize njihove genetske istorije, naučnici su utvrdili da se obrasci razdvajanja pojedinih bakterijskih linija uklapaju u vremenski okvir drevnih ljudskih migracija iz Afrike prema drugim djelovima svijeta.
Ovi rezultati ukazuju na mogućnost da su brojni crijevni mikrobi hiljadama generacija pratili ljudske zajednice i prenosili se među ljudima tokom migracija, mnogo prije nastanka savremenih gradova i industrijalizovanog načina života. Naučnici smatraju da bi promjene u ishrani, upotreba antibiotika, veća zastupljenost industrijski prerađene hrane i drugi aspekti modernog života mogli biti povezani sa gubitkom dijela ove mikrobne raznovrsnosti. Ipak, važno je naglasiti da istraživanje ne dokazuje da su svi mikrobi koji su rijetki u industrijalizovanim populacijama nužno korisni, niti da njihov nestanak direktno izaziva određene bolesti. Posljedice ovog gubitka po ljudsko zdravlje tek treba detaljnije utvrditi. Istraživanje zato otvara važno pitanje, da li smo tokom modernizacije promijenili ne samo ono što jedemo i način na koji živimo već i mikroskopske zajednice koje su se razvijale zajedno sa našim precima? Odgovor bi mogao pomoći naučnicima da bolje razumiju vezu između ishrane, načina života, crijevnog mikrobioma i zdravlja.
Izvor: Carter MM i saradnici, Prehistoric global migration of vanishing gut microbes with humans, časopis Nature, 7. oktobar 2026.
ETOportal / V.M.
