Grenland se danas nalazi na istorijskoj prekretnici, jer život na najvećem ostrvu svijeta više nije isključivo borba sa surovom prirodom, već složen balans između vjekovne inuitske tradicije, ubrzanih klimatskih promjena i rastuće geopolitičke pažnje koja mu donosi status jedne od najtraženijih teritorija savremenog svijeta. Iako je vjekovima bio pod upravom Danske, Grenland je nakon referenduma 2008. godine izabrao širu autonomiju, zadržavši snažnu institucionalnu vezu sa Kraljevinom Danskom, čiji je suverenitet nad ostrvom zasnovan na dugom kontinuitetu pravnih i diplomatskih odluka, a ne klasičnoj kolonijalnoj dominaciji, što je dodatno potvrđeno i presudom Stalnog suda u Hagu iz 1933. godine.
Danas Grenland ima sopstveni parlament, službeni jezik i kontrolu nad prirodnim resursima, dok Danska obezbjeđuje međunarodni legitimitet i bezbjednosni okvir, čineći ovaj odnos primjerom geopolitičkog kompromisa u arktičkom prostoru. Životne okolnosti na ostrvu u velikoj mjeri oblikuje priroda, oko 80 odsto teritorije prekriveno je ledom, obradive površine čine manje od jedan procenat, a ledeni pokrivač, drugi po veličini na svijetu, na pojedinim mjestima deblji je od tri i po kilometra, dok je sjeveroistočni dio ostrva u cjelosti proglašen nacionalnim parkom, najvećim na planeti. Upravo zahvaljujući tim ekstremnim uslovima Grenland se ističe najčistijim vazduhom i vodom na svijetu, ali i specifičnim načinom života manje od 60.000 stanovnika, koji uglavnom žive u gradovima na zapadnoj obali, dok je jedini veći grad u unutrašnjosti Kangerlussuak, važan vazdušni čvor sa velikim brojem sunčanih dana.
Glavni grad Nuuk, sa oko 17.000 stanovnika, karakterišu živopisne kuće obojene u jarke boje, naslijeđe kolonijalnog perioda kada su boje označavale namjenu objekata, kao i gotovo simboličan drumski saobraćaj od svega nekoliko semafora, manje od sedam hiljada automobila i tek 150 kilometara puteva, zbog čega se kretanje između naselja odvija avionima, brodovima i saonicama, često i danas vučenim isključivo grenlandskim psima. Sve ovo savremeni život na Grenlandu čini jedinstvenim spojem modernog svijeta i drevnog arktičkog nasljeđa.
ETOportal / V.M.
