Treći ponedjeljak u godini već godinama nosi neslavnu titulu najdepresivnijeg dana i poznat je pod nazivom Blue Monday. Iako zvuči kao opšteprihvaćena činjenica, iza ovog pojma krije se zanimljiva kombinacija psihologije, marketinga i modernog načina života. Upravo zbog toga Blue Monday svake godine privlači veliku pažnju javnosti.
Pojam Blue Monday, odnosno „tužni ponedjeljak“, nastao je 2005. godine, kada ga je popularizovao britanski psiholog Klif Arnol (Cliff Arnall). On je tada predstavio formulu koja je navodno određivala dan u januaru kada se ljudi osjećaju najlošije, uzimajući u obzir faktore poput vremenskih uslova, prazničnih dugova, pada motivacije, neispunjenih novogodišnjih odluka i vremenske distance do narednog odmora.
Ipak, važno je napomenuti da Arnolova formula nikada nije naučno potvrđena. Brojni psiholozi i stručnjaci za mentalno zdravlje kasnije su istakli da je cijela ideja Blue Monday-a nastala u okviru marketinške kampanje jedne turističke kompanije, sa ciljem da se ljudi podstaknu da u januaru rezervišu putovanja i „pobegnu“ od lošeg raspoloženja.
Bez obzira na sumnjivo porijeklo, Blue Monday se održao u kolektivnoj svijesti, jer se mnogi ljudi u ovom periodu zaista osjećaju iscrpljeno i bezvoljno. Praznična euforija je prošla, dani su kratki, vrijeme često tmurno, a povratak svakodnevnim obavezama i realnosti može dodatno opteretiti psihu. Januarski umor je stvaran, čak i ako „najdepresivniji dan“ nije naučno dokazan.
Stručnjaci ističu da problem nije u samom datumu, već u sezonskim i životnim okolnostima. Zimska depresija, poznata i kao sezonski afektivni poremećaj, može se javiti upravo u ovom periodu, naročito kod osoba osjetljivih na manjak dnevne svjetlosti i smanjenu fizičku aktivnost.
Kao odgovor na priču o Blue Monday-u, često se nude savjeti za lakše prevazilaženje januarskog pada raspoloženja. Među najčešćima su boravak na dnevnom svjetlu, redovna fizička aktivnost, postavljanje realnih ciljeva, kao i održavanje socijalnih kontakata. Psiholozi posebno naglašavaju važnost razbijanja mita da je „normalno“ osjećati se loše – emocije su individualne i ne vezuju se za kalendar.
Zanimljivo je da je sam autor pojma Blue Monday kasnije javno promijenio stav i upozoravao na opasnost etiketiranja određenih dana kao „depresivnih“. Prema njegovim riječima, takve etikete mogu dodatno pojačati negativna osjećanja kod osoba koje su već u osjetljivom stanju.
Na kraju, Blue Monday više govori o savremenom društvu nego o jednom konkretnom danu. On je podsjetnik koliko smo skloni tražiti jednostavna objašnjenja za složena emotivna stanja, ali i prilika da se o mentalnom zdravlju govori otvorenije, bez straha i stigme – ne samo trećeg ponedjeljka u godini, već tokom cijele godine.
ETOportal
