Milioni žena širom svijeta koje boluju od raka dojke mogli bi u budućnosti potpuno bezbjedno da izbjegnu agresivnu hemoterapiju, pokazali su revolucionarni rezultati velikog međunarodnog istraživanja pod nazivom „OPTIMA“. Zahvaljujući novom DNK testu, ljekari sada mogu sa izuzetnom preciznošću da razlikuju pacijentkinje kojima je ova vrsta teške terapije zaista neophodna od onih koje od nje nemaju nikakvu zdravstvenu korist.
Ključni nalazi ove studije, koju je predvodio tim stručnjaka sa Univerzitetskog koledža u Londonu (UCL), zvanično se predstavljaju na godišnjem samitu Američkog udruženja za kliničku onkologiju (ASCO) u Čikagu. Istraživanjem je obuhvaćeno više od 4.400 pacijentkinja starijih od 40 godina iz Velike Britanije, Švedske, Norveške, Australije, Novog Zelanda i Tajlanda. Rezultati su pokazali da je više od dvije trećine učesnica studije moglo biti potpuno pošteđeno teških nuspojava hemoterapije – kao što su hronični umor, mučnina, gubitak kose i pad imuniteta – te da se njihovo liječenje uspješno sprovede isključivo hormonskom terapijom.
Tokom ovog višegodišnjeg projekta, naučnici su koristili napredni genomski test „Prosigna“, koji analizira uzorak tumora i mjeri aktivnost 50 specifičnih gena direktno odgovornih za rast kancera. Na osnovu te analize, test daje preciznu procjenu rizika od povratka bolesti. Pacijentkinje koje su imale nizak indeks rizika, a koje su činile 68 odsto ukupnog broja ispitanica, nijesu primale hemoterapiju. Pratili su se njihovi ishodi, pa je petogodišnja stopa preživljavanja bez povratka bolesti u ovoj grupi iznosila fantastičnih 93,7 odsto, što je gotovo identično procentu od 94,9 odsto zabilježenom kod žena koje su prošle kompletan ciklus hemoterapije.
Iako je hirurško uklanjanje tumora i dalje primarni vid liječenja, onkolozi objašnjavaju da se hemoterapija do sada rutinski preporučivala i kod rano otkrivenih oblika bolesti kako bi se smanjio rizik od recidiva. Ipak, ljekari već dugo sumnjaju da se kod najčešćeg oblika raka dojke pacijentkinje nepotrebno podvrgavaju agresivnim medikamentima. Glavni istraživač studije i profesor onkologije na UCL-u, Rob Stejn (Rob Stein), ocijenio je da ovo otkriće predstavlja istorijski korak ka personalizovanoj medicini, đe se odluke donose na osnovu biologije samog tumora, a ne samo na osnovu opštih kliničkih parametara. Prema prvim procjenama, samo u britanskom zdravstvenom sistemu ovaj test će spasiti preko 5.000 žena godišnje od emocionalnog i fizičkog tereta hemoterapije. Jedino otvoreno pitanje ostaje efikasnost testa kod pacijentkinja mlađih od 40 godina, što će biti predmet istraživanja u narednim godinama.
ETOportal/N.G.
