Kinesko Ministarstvo trgovine saopštilo je da je uveden novi paket mjera kontrole izvoza koji se odnosi na ukupno 40 japanskih kompanija, uz obrazloženje da njihove aktivnosti doprinose “remilitarizaciji” Japana.
Prema navodima iz Pekinga, 20 kompanija, među kojima je i poznata japanska firma “Mitsui E&S”, dodato je na listu za pojačani nadzor proizvoda dvostruke namjene, odnosno robe i tehnologije koja može imati i civilnu i vojnu primjenu.
Ove mjere podrazumijevaju strožu kontrolu izvoza osjetljive opreme i komponenti, kao i dodatne administrativne procedure prilikom trgovinskih isporuka ka navedenim kompanijama.
Povećane tenzije između dvije najveće azijske ekonomije
Odluka kineskih vlasti dolazi u trenutku pojačanih političkih i bezbjednosnih tenzija između Pekinga i Tokija, koje se u posljednje vrijeme intenziviraju zbog pitanja regionalne sigurnosti i vojnog balansa u Azijsko-pacifičkom regionu.
Kina je u više navrata optuživala Japan za jačanje vojnih kapaciteta i blisku saradnju sa Sjedinjenim Američkim Državama u okviru strategija odvraćanja kineskog uticaja u regionu.
Tokio sa druge strane tvrdi da je jačanje odbrambenih sposobnosti odgovor na “promijenjeno bezbjednosno okruženje” i sve veće izazove u regionu.
Roba dvostruke namjene pod posebnom kontrolom
Poseban fokus novih mjera odnosi se na tzv. proizvode dvostruke namjene, koji mogu biti korišćeni i u civilne i u vojne svrhe. Takva roba već godinama predstavlja osjetljivu tačku u međunarodnoj trgovini, posebno u sektorima visoke tehnologije, elektronike i industrijske opreme.
Analitičari ocjenjuju da ovakve odluke imaju i ekonomske i političke posljedice, jer mogu uticati na lance snabdijevanja i poslovanje velikih industrijskih sistema.
Eskalacija trgovinsko-političkih pritisaka
Mjere koje je uveo Peking dodatno se tumače kao dio šireg trenda zaoštravanja odnosa između Kine i Japana, koji su već opterećeni istorijskim sporovima i savremenim geopolitičkim rivalitetom.
U prethodnom periodu, dvije zemlje su više puta razmjenjivale optužbe u vezi sa vojnom politikom, pomorskom bezbjednošću i strateškim partnerstvima sa drugim globalnim silama.
Uticaj na globalne lance snabdijevanja
Stručnjaci upozoravaju da bi nove kineske mjere mogle imati širi efekat na međunarodne lance snabdijevanja, posebno u industrijama koje zavise od japanske tehnologije i komponenti.
Iako se za sada ne očekuje direktan prekid trgovinskih tokova, pooštravanje kontrole izvoza dodatno povećava neizvjesnost u globalnoj ekonomiji, koja je već suočena sa nizom geopolitičkih i trgovinskih tenzija.
Nove mjere Pekinga prema japanskim kompanijama predstavljaju još jedan signal zaoštravanja odnosa između dvije ključne azijske sile. Dok Kina insistira na bezbjednosnim razlozima i kontroli proizvoda dvostruke namjene, Japan poručuje da jačanje odbrane ima isključivo preventivni karakter, čime se dodatno produbljuje geopolitički jaz u regionu.
ETOportal
